Rząd niemiecki popiera austriackie ultimatum wobec Serbii

24 lipca 1914 roku, dzień po wręczeniu Serbii austro-węgierskiego ultimatum, rząd niemiecki rozpoczął ofensywę dyplomatyczną wobec pozostałych mocarstw europejskich. Berlin nie był już tylko cichym zapleczem dla twardej polityki Wiednia. Tego dnia niemiecka dyplomacja przekazywała rządom państw Ententy, że konflikt pomiędzy Austro-Węgrami a Serbią powinien pozostać sprawą ograniczoną, a samo ultimatum należy traktować jako uzasadnioną reakcję monarchii habsburskiej.

Sednem niemieckiego stanowiska było połączenie dwóch elementów. Z jednej strony Berlin faktycznie aprobował twardy kurs Wiednia i nie zamierzał powstrzymywać sojusznika. Z drugiej próbował przedstawić się wobec Londynu, Paryża i Petersburga jako państwo niezaangażowane w układanie treści ultimatum i niemające podstaw do ingerencji w spór austro-serbski. Taka podwójna gra miała ogromne znaczenie: Niemcy chciały wesprzeć Austro-Węgry, ale jednocześnie uniknąć wrażenia, że same popychają Europę ku wojnie.

W praktyce oznaczało to szerzenie tezy o tak zwanej lokalizacji konfliktu. Niemieccy dyplomaci dawali do zrozumienia, że inne mocarstwa nie powinny wtrącać się do sporu i że presja na Wiedeń byłaby nieuprawniona. Jednocześnie z Berlina szły sygnały, iż ultimatum austro-węgierskie nie powinno być osłabiane ani cofane, ponieważ oznaczałoby to polityczne upokorzenie monarchii i kolejny wzrost znaczenia Serbii na Bałkanach.

W tym samym momencie w europejskich stolicach narastał niepokój. Brytyjczycy i Rosjanie coraz wyraźniej dostrzegali, że nota wobec Serbii została napisana w sposób skrajnie ostry, a bardzo krótki termin odpowiedzi dodatkowo ogranicza pole manewru dyplomatycznego. Dlatego niemieckie zapewnienia, że chodzi jedynie o miejscowy kryzys, spotykały się z rosnącym sceptycyzmem. Dla wielu obserwatorów stawało się jasne, że bez niemieckiego poparcia Austro-Węgry nie prowadziłyby tak nieustępliwej polityki.

24 lipca 1914 roku był więc dniem, w którym kryzys przestał być już wyłącznie starciem Wiednia z Belgradem. Wkroczył w etap otwartej gry mocarstw o to, czy konflikt da się zatrzymać na Bałkanach, czy też pociągnie za sobą cały europejski system sojuszy. Niemieckie noty i instrukcje dyplomatyczne z tego dnia pokazywały, że Berlin popiera ultimatum Austro-Węgier, nawet jeśli publicznie stara się ukryć skalę własnej odpowiedzialności.