Kompletna kronika Wielkiej Wojny · 1914-1918
Wielka Wojna zapisana przez daty, wydarzenia, rozkazy i polityczne decyzje.
Chronologiczny zapis całego konfliktu z lat 1914–1918, od pierwszych kryzysów po jego zakończenie.
Szukaj
Znajdź wydarzenie, bitwę lub postać.
Tego dnia w czasie Wielkiej Wojny
11 listopada
Co działo się tego dnia w kolejnych latach wojny.
- 1914
- Działania zbrojne · Front zachodniAtak gwardii pruskiej pod Nonne Bosschen11 listopada 1914 gwardia pruska wdarła się w linię brytyjską pod Ypres. Artylerzyści i kontratak batalionu Oxfordshire zatrzymali ostatni wielki atak Niemców.
- Działania zbrojne · Front wschodniRzekome zajęcie Kłajpedy przez Rosjan
- Polityka · Bliski WschódSzejk ul-islam wydaje fatwy o świętej wojnie
- +1 więcej tego dnia →
- 1915
- 1916
- 1917
- 1918
Lata wojny
(05)Pięć lat, od Sarajewa po rozejm.
- 1914
531 wydarzeń
68 bitewZamach w Sarajewie i lawina wypowiedzeń wojny. Wojna ruchowa kończy się nad Marną, a do grudnia front zachodni zamiera w okopach.
- 1915
577 wydarzeń
72 bitwyGaz pod Ypres, lądowanie na Gallipoli i przełom pod Gorlicami. Rosjanie tracą Królestwo Polskie, do wojny wchodzą Włochy i Bułgaria.
- 1916
480 wydarzeń
51 bitewRok wielkich bitew materiałowych: Verdun, Somma, Jutlandia i ofensywa Brusiłowa. Akt 5 listopada otwiera sprawę polską.
- 1917
429 wydarzeń
50 bitewDwie rewolucje w Rosji, Stany Zjednoczone wchodzą do wojny. Błoto Passchendaele, klęska pod Caporetto i rozejm na wschodzie.
- 1918
607 wydarzeń
69 bitewBrześć, ostatnia wielka ofensywa Niemiec i sto dni aliantów. Imperia się rozpadają, 11 listopada milkną działa, a Polska odzyskuje niepodległość.
Kamienie milowe
(18)Dni, które zmieniły bieg wojny.
- 191428 czerwca 1914Arcyksiążę Franciszek Ferdynand zamordowany w Sarajewie28 czerwca 1914 Gavrilo Princip zastrzelił arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę Zofię, uruchamiając kryzys lipcowy.
- 28 lipca 1914Austro-Węgry wypowiadają wojnę Serbii28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały Serbii wojnę telegramem. Tej samej nocy ostrzelano Belgrad – zaczęła się I wojna światowa.
- 6 września 1914Początek bitwy nad Marną6 września 1914 armie francuskie i Brytyjczycy przeszli do kontrofensywy na froncie od Paryża po Verdun. Zaczęła się bitwa, która rozstrzygnęła losy 1914 roku.
- 191525 kwietnia 1915Alianci lądują na Gallipoli25 kwietnia 1915 Brytyjczycy, Australijczycy, Nowozelandczycy i Francuzi wylądowali pod Dardanelami. Turcy stawili im zacięty opór.
- 1 maja 1915Początek bitwy pod Gorlicami1 maja 1915 działa niemieckie i austro-węgierskie zaczęły ostrzał Rosjan pod Gorlicami, a 2 maja ruszyło natarcie armii Mackensena, które przełamało front.
- 7 maja 1915Zatopienie Lusitanii7 maja 1915 U-20 storpedował u wybrzeży Irlandii brytyjski liniowiec Lusitania. W 18 minut zginęło prawie 1200 osób, w tym ponad stu Amerykanów.
- 191621 lutego 1916Początek bitwy pod Verdun21 lutego 1916 ponad 1200 niemieckich dział otworzyło ogień na francuskie pozycje pod Verdun. Zaczęła się bitwa, która trwała do grudnia 1916 roku.
- 31 maja 1916Początek bitwy jutlandzkiej31 maja 1916 u wybrzeży Jutlandii starły się Grand Fleet i Flota Pełnomorska. Za dnia Brytyjczycy stracili trzy krążowniki liniowe, ale odcięli Niemcom drogę.
- 4 czerwca 1916Początek ofensywy Brusiłowa4 czerwca 1916 rosyjska artyleria otworzyła ogień od Styru po Czerniowce. Ruszyła ofensywa Brusiłowa, a nad Dniestrem Rosjanie od razu przerwali front.
- 1 lipca 1916Pierwszy dzień bitwy nad Sommą1 lipca 1916 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli nad Sommą. Francuzi i prawe skrzydło brytyjskie odnieśli sukces, ale armia brytyjska straciła 57 tysięcy ludzi.
- 191715 marca 1917Abdykacja Mikołaja IIPóźnym wieczorem 15 marca 1917 w Pskowie Mikołaj II zrzekł się tronu za siebie i syna na rzecz brata Michała. Następnego dnia Michał odmówił przyjęcia korony.
- 6 kwietnia 1917USA wypowiadają wojnę Niemcom6 kwietnia 1917 Izba Reprezentantów przyjęła rezolucję wojenną, a Wilson ją podpisał. Stany Zjednoczone znalazły się w stanie wojny z Niemcami.
- 24 października 1917Początek bitwy pod Caporetto24 października 1917 po ostrzale gazowym Niemcy i Austriacy uderzyli nad górną Soczą. Do wieczora rozerwali front włoskiej 2 Armii i zajęli Caporetto.
- 7 listopada 1917Rewolucja październikowa7 listopada 1917 bolszewicy przejęli Piotrogród i obalili Rząd Tymczasowy. W nocy padł Pałac Zimowy, a Zjazd Rad ogłosił przejęcie całej władzy.
- 19183 marca 1918Traktat brzeski3 marca 1918 Rosja Radziecka podpisała w Brześciu pokój z państwami centralnymi. Straciła Polskę, Litwę, Kurlandię, Inflanty, Estonię, Finlandię i Ukrainę.
- 21 marca 1918Początek operacji Michael21 marca 1918 po pięciogodzinnym ostrzale i w gęstej mgle trzy armie niemieckie przerwały front brytyjski nad Sommą. Brytyjczycy stracili ponad 38 tys. ludzi.
- 8 sierpnia 1918Początek bitwy pod Amiens8 sierpnia 1918 we mgle Kanadyjczycy, Australijczycy i czołgi przełamali front pod Amiens, biorąc ponad 15 tysięcy jeńców. Ludendorff nazwał to „czarnym dniem”.
- 11 listopada 1918Rozejm w Compiègne11 listopada 1918 o świcie Niemcy podpisali w wagonie Focha w lesie Compiègne rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.
Od czego zacząć
(08)Cała wojna w 8 tekstach.
ok. 70 min czytania
- 01Wydarzenie8 minArcyksiążę Franciszek Ferdynand zamordowany w Sarajewie28 czerwca 1914Strzały, od których wszystko się zaczęło.
- 02Bitwa8 minPierwsza bitwa nad Marną6–12 września 1914Bitwa, która przekreśliła niemiecki plan szybkiego zwycięstwa.
- 03Bitwa7 minLądowanie na Gallipoli25–26 kwietnia 1915Desant, który miał otworzyć drogę na Konstantynopol.
- 04Bitwa11 minBitwa pod Verdun21 lutego – 18 grudnia 1916Dziesięć miesięcy wykrwawiania na jednym skrawku ziemi.
- 05Bitwa15 minBitwa nad Sommą1 lipca – 18 listopada 1916Najkrwawszy dzień w dziejach armii brytyjskiej i jego skutki.
- 06Wydarzenie7 minRewolucja październikowa7 listopada 1917Bolszewicy przejmują władzę, a Rosja wychodzi z wojny.
- 07Wydarzenie8 minRozejm w Compiègne11 listopada 1918Wagon w lesie pod Compiègne i koniec walk na zachodzie.
- 08Wydarzenie5 minOdzyskanie niepodległości przez Polskę11 listopada 191811 listopada 1918 roku w Warszawie.
Fronty
(08)Wojna na wszystkich kontynentach i morzach.
Od kanału La Manche po Szwajcarię: Marna, Ypres, Verdun, Somma i sto dni 1918 roku.
Od Prus Wschodnich po Karpaty, w dużej części na ziemiach polskich: Tannenberg, Gorlice, Brusiłow, Brześć.
Serbia, Saloniki i Macedonia: od pierwszych strzałów nad Dunajem po rozejm z Bułgarią.
Bitwy nad Isonzo, klęska pod Caporetto, obrona Piawy i Vittorio Veneto.
Gallipoli, Mezopotamia, Kaukaz, Palestyna i Syria: koniec Imperium Osmańskiego.
Blokada, okręty podwodne i Jutlandia: wojna o szlaki morskie.
Afryka
145Togo, Kamerun, Afryka Południowo-Zachodnia i niepokonany Lettow-Vorbeck.
Tsingtao, wyspy Pacyfiku i rajdy niemieckich krążowników.
Polska w Wielkiej Wojnie
(11)Od trzech zaborów do niepodległości.
Front wschodni przetoczył się przez ziemie polskie, a Polacy walczyli w trzech armiach zaborców i we własnych formacjach. Wojna, która zaczęła się bez Polski, skończyła się jej odrodzeniem.
- 191414 sieOdezwa wielkiego księcia Mikołaja do Polaków14 sierpnia 1914 naczelny wódz armii rosyjskiej wezwał Polaków do walki z Niemcami, obiecując zjednoczenie ziem polskich pod berłem cara i autonomię.
- 19151 majPoczątek bitwy pod Gorlicami1 maja 1915 działa niemieckie i austro-węgierskie zaczęły ostrzał Rosjan pod Gorlicami, a 2 maja ruszyło natarcie armii Mackensena, które przełamało front.
- 19155 sieNiemcy zajmują Warszawę5 sierpnia 1915 do Warszawy, opuszczonej nocą przez Rosjan, weszły wojska niemieckiej 9 Armii. Skończyło się trwające od 1815 roku rosyjskie panowanie.
- 19165 lisAkt 5 listopada5 listopada 1916 w Warszawie i Lublinie ogłoszono manifest cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zapowiadający utworzenie Królestwa Polskiego, bez króla i granic.
- 191722 lipAresztowanie PiłsudskiegoW nocy z 21 na 22 lipca 1917 Niemcy aresztowali w Warszawie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego. Komendant trafił na ponad rok do Magdeburga.
- 191815 lutBitwa pod RarańcząW nocy z 15 na 16 lutego 1918 II Brygada Legionów pułkownika Hallera przebiła się pod Rarańczą przez front austriacki w proteście przeciw pokojowi z Ukrainą.
- 191811 majWalki pod KaniowemW nocy z 10 na 11 maja 1918 Niemcy uderzyli pod Kaniowem na II Korpus Polski. Polacy bronili się cały dzień, ale z braku amunicji przyjęli kapitulację.
- 191831 paźWyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.
- 19181 lisPoczątek walk o LwówW nocy na 1 listopada 1918 ukraińscy żołnierze opanowali Lwów i ogłosili go stolicą państwa ukraińskiego. Jeszcze tego dnia polscy mieszkańcy chwycili za broń.
- 191811 lisOdzyskanie niepodległości przez Polskę11 listopada 1918 Rada Regencyjna oddała Piłsudskiemu dowództwo nad wojskiem, a Warszawa rozbrajała Niemców. Ten dzień stał się Świętem Niepodległości.
- 191827 gruWybuch powstania wielkopolskiego27 grudnia 1918 po niemieckiej demonstracji w Poznaniu padły strzały przed hotelem Bazar. Polacy zaatakowali Prezydium Policji i zajęli dworzec i pocztę.
Kartki z kroniki
(2624)Wyrwane z kalendarza dni lat 1914–1918.
- listopad261918Wojsko · Wojna na morzuAlianci w SewastopoluPod koniec listopada 1918 do Sewastopola wpłynęła eskadra aliancka. Przejęła od Niemców okręty dawnej Floty Czarnomorskiej, w tym drednot „Wola”.Czytaj →
- marzec201915DyplomacjaWielka Brytania obiecuje Grecji Lemnos
- marzec121918Działania zbrojne · Bliski WschódTurcy odbijają Erzurum
- marzec151917PolitykaAbdykacja Mikołaja II
Bitwy z archiwum
(310)Trzy losowe bitwy z naszej kroniki.
- Front zachodniBitwa nad Ancre13–18 listopada 191613–18 listopada 1916 5 Armia Gougha zdobyła nad Ancre Beaumont-Hamel, Beaucourt i Saint-Pierre-Divion. Serre się utrzymało, a śnieg zakończył bitwę nad Sommą.Wielka Brytania i Kanada kontra NiemcyCzęściowe zwycięstwo brytyjskieCzytaj →
- Front zachodniBitwa pod Le Cateau26 sierpnia 191426 sierpnia 1914 brytyjski II Korpus zatrzymał się w odwrocie i przyjął bitwę z armią Klucka. Poniósł ciężkie straty, ale zahamował niemiecki pościg.Wielka Brytania kontra Francja kontra NiemcyTaktyczne zwycięstwo NiemiecCzytaj →
- Front wschodniBitwa nad Złotą Lipą26–30 sierpnia 1914W dniach 26–30 sierpnia 1914 armie Ruzskiego i Brusiłowa rozbiły na wschód od Lwowa armię Brudermanna. Kilka dni później Rosjanie zajęli Lwów.Rosja kontra Austro-WęgryZwycięstwo RosjiCzytaj →
O projekcie
Polska kronika Wielkiej Wojny, zapisana dzień po dniu.
Opisujemy wydarzenia z lat 1914–1918 w takiej kolejności, w jakiej rozgrywały się naprawdę: bitwy, decyzje polityczne, rozkazy i losy ludzi. Każdy fakt sprawdzamy w kilku źródłach, a gdy się one różnią, piszemy o tym otwarcie. Szczególną uwagę poświęcamy ziemiom polskim, przez które przetoczyła się znaczna część walk na froncie wschodnim.
- Wydarzenia
- 2624
- Bitwy
- 310
- Opisany okres
- VI 1914 – XII 1918
Porozmawiajmy
Chcesz się z nami skontaktować?
timelineof@thegreatwar.pl