październik

• 01

  • Początek „plagi Fokkerów”Jesienią 1915 niemieckie jednopłatowce Fokker z karabinem strzelającym przez śmigło dały Niemcom przewagę w powietrzu nad frontem zachodnim.
• 02

  • Koniec bitwy pod Wilnem2 października 1915 front na wschód od Wilna ustalił się między jeziorami Dryświaty i Narocz a Smorgoniami. Niemieckie oskrzydlenie Rosjan nie powiodło się.
  • Wenizelos prosi o wylądowanie w Salonikach2 października 1915 Wenizelos poprosił Francję i Wielką Brytanię, by natychmiast wysłały wojska do Salonik. Dzień wcześniej kazał zawrócić płynące tam statki.
• 03

  • Pierwsze oddziały Ententy płyną do Salonik3 października 1915 alianci mieli już pisemną zgodę Grecji na lądowanie. Z Mudros ruszyły do Salonik pierwsze statki z wojskami Ententy.
  • E19 atakuje parowiec Svionia3 października 1915 brytyjski okręt podwodny E19 zatrzymał i ostrzelał pod Rugią niemiecki parowiec Svionia. Opuszczony statek osiadł na skałach pod Sassnitz.
• 04

  • Ultimatum Ententy dla Bułgarii4 października 1915 rosyjski poseł w Sofii dał Radosławowowi 24 godziny na zerwanie z państwami centralnymi i odesłanie niemieckich oficerów z armii.
• 05

  • Kluczowe wydarzenieLądowanie Ententy w Salonikach5 października 1915 w Salonikach zaczęły lądować francuska 156 Dywizja i brytyjska 10 Dywizja. Miały ratować Serbię, ale tego dnia upadł rząd Wenizelosa.
  • Wenizelos ponownie podaje się do dymisji5 października 1915 król Konstantyn I odmówił poparcia polityki Wenizelosa, choć parlament dał mu wotum zaufania. Premier znów podał się do dymisji.
  • Rosja zrywa stosunki z Bułgarią5 października 1915 Sofia odrzuciła rosyjskie ultimatum. Poseł Sawinski ogłosił zerwanie stosunków, a personel rosyjskiego poselstwa wyjechał z Bułgarii.
  • Bernardino Machado obejmuje urząd prezydenta5 października 1915, w piątą rocznicę proklamowania republiki, Bernardino Machado złożył przysięgę jako prezydent Portugalii i zastąpił Teófila Bragę.
• 06

  • Kluczowe wydarzeniePaństwa centralne atakują Serbię6 października 1915 działa Mackensena otworzyły ogień wzdłuż Sawy, Dunaju i Driny, a pierwsze oddziały austro-węgierskie przeszły rzeki. Ruszył podbój Serbii.
  • Aleksandros Zaimis premierem Grecji6 października 1915, dzień po dymisji Wenizelosa, Aleksandros Zaimis tworzył w Atenach nowy rząd. W gabinecie zasiedli przeciwnicy wojny po stronie Serbii.
  • Konstantyn zapewnia o neutralności GrecjiNa początku października 1915 król Konstantyn I zapewnił posła brytyjskiego, że Grecja pozostanie neutralna. Mobilizacja i lądowanie Ententy miały trwać.
• 07

  • Forsowanie Sawy i Dunaju7 października 1915 Niemcy i Austriacy przeprawili się przez Sawę i Dunaj w kilku miejscach od Progaru po Ram. Serbowie nie zdołali zepchnąć ich do rzek.
  • Brytyjczycy zajmują Birdżand7 października 1915 wojska indyjskie kordonu wschodnioperskiego stanęły w Birdżandzie. Tu ich odcinek łączył się z rosyjskim, a podpułkownik Dale miał kwaterę.
• 08

  • Koniec bitwy pod Loos8 października 1915 Niemcy próbowali odbić Loos i utracone okopy. Brytyjczycy i Francuzi odparli natarcie, a brytyjska nomenklatura kończy tym dniem bitwę.
  • Grecja ogłasza zbrojną neutralność8 października 1915 rząd Zaimisa zawiadomił greckie poselstwa, że kraj zachowa zbrojną neutralność. Armia miała zostać pod bronią, ale nie iść na pomoc Serbii.
  • Niemcy zajmują grzbiet GaualaW nocy z 8 na 9 października 1915 oblężona załoga góry Mora zajęła grzbiet Gauala, z którego alianci od roku ostrzeliwali niemieckie pozycje.
• 09

  • Zdobycie Belgradu9 października 1915 Serbowie opuścili stolicę. Na Kalemegdanie zawisła flaga Habsburgów, a Niemcy zajęli pałac królewski. Belgrad padł po trzech dniach walk.
  • Trzecia potyczka pod Hafiz KorNa początku października 1915 wojska z Peszawaru znów rozbiły Mohmandów pod Hafiz Kor. Po raz pierwszy w walce w Indiach użyto samochodów pancernych.
• 10

  • Grecja odrzuca prośbę Serbii o pomoc10 października 1915 rząd Zaimisa odmówił Serbii pomocy przeciw Bułgarii. Uznał, że sojusz z 1913 roku nie obejmuje wojny z kilkoma mocarstwami naraz.
• 11

  • Początek walk bułgarsko-serbskich11 października 1915 na granicy bułgarsko-serbskiej padły pierwsze strzały. Bułgaria jeszcze nie wypowiedziała wojny, ale jej armie były gotowe do ataku.
  • Zdobycie Smedereva11 października 1915 niemiecka 25 Dywizja Rezerwowa zdobyła Smederevo nad Dunajem. Brytyjska chronologia przypisuje to Austriakom, ale miasto wzięli Niemcy.
  • Lord Derby przejmuje werbunekJesienią 1915 lord Derby na prośbę Kitchenera przejął kierowanie werbunkiem do armii brytyjskiej. Miał ratować system ochotniczy przed poborem.
• 12

  • Kluczowe wydarzenieRozstrzelanie Edith Cavell12 października 1915 Niemcy rozstrzelali w Brukseli brytyjską pielęgniarkę Edith Cavell, która pomagała alianckim żołnierzom uciekać z okupowanej Belgii.
• 13

  • Nalot sterowców na dzielnicę teatrówWieczorem 13 października 1915 sterowiec L 15 zbombardował londyńską dzielnicę teatrów. W nalocie pięciu sterowców zginęło 71 osób, a 128 zostało rannych.
  • Wielka Brytania zrywa stosunki z BułgariąW połowie października 1915 Wielka Brytania zerwała stosunki dyplomatyczne z Bułgarią. Bułgarski poseł opuścił Londyn, a armia bułgarska ruszyła na Serbię.
  • Pierwsze starcia Francuzów z BułgaramiW połowie października 1915 Francuzi z Salonik ruszyli w górę Wardaru do Serbii. Pierwszą walkę z Bułgarami stoczyli 21 października pod stacją Strumica.
  • Théophile Delcassé podaje się do dymisji13 października 1915 francuski minister spraw zagranicznych Théophile Delcassé ostatecznie ustąpił. Odchodził chory, po klęsce dyplomacji Ententy w Bułgarii.
  • Kikujirō Ishii ministrem spraw zagranicznych13 października 1915 ambasador w Paryżu Kikujirō Ishii został ministrem spraw zagranicznych Japonii. Zwolennik zbliżenia z Ententą, przejął resort od Ōkumy.
• 14

  • Kluczowe wydarzenieBułgaria i Serbia wypowiadają sobie wojnę14 października 1915 car Ferdynand ogłosił manifest o wojnie z Serbią. Bułgaria stanęła po stronie państw centralnych i uderzyła na Serbię od wschodu.
• 15

  • Koniec trzeciej bitwy w Artois15 października 1915 generał d'Urbal kazał 10 Armii umocnić zdobyty teren na zimę. Francuzi wzięli Souchez, ale grzbiet Vimy został w rękach Niemców.
  • Wielka Brytania wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Foreign Office ogłosiło, że od 22.00 Wielka Brytania jest w stanie wojny z Bułgarią, sojusznikiem państw centralnych walczącym z Serbią.
  • Czarnogóra wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Czarnogóra ogłosiła stan wojny z Bułgarią. Mała monarchia króla Mikołaja I stanęła u boku Serbii, zaatakowanej teraz z dwóch stron.
  • Rumunia odmawia pomocy SerbiiWedług brytyjskiej chronologii 15 października 1915 Rumunia odmówiła pomocy Serbii. Brătianu nie chciał wojny bez wielkiej armii Ententy na Bałkanach.
  • Bułgarzy zajmują VranjeW połowie października 1915 bułgarska 2 Armia wyszła pod Vranje nad Morawą Południową i przecięła kolej z Nisza do Salonik, główną drogę Serbii do aliantów.
  • Charles Monro następcą Hamiltona15 października 1915 Kitchener zawiadomił gen. Iana Hamiltona, że rząd odwołuje go z Gallipoli. Jego następcą miał zostać gen. Charles Monro.
• 16

  • Francja wypowiada wojnę Bułgarii16 października 1915 Francja ogłosiła stan wojny z Bułgarią, dzień po Wielkiej Brytanii. Paryż przeżywał kryzys rządowy, a w Salonikach lądowała Armia Wschodu.
  • Wielka Brytania oferuje Grecji Cypr16 października 1915 Londyn zaproponował oddanie Grecji Cypru. Jedynym warunkiem było natychmiastowe wysłanie greckiej armii na pomoc Serbii.
  • Blokada egejskiego wybrzeża Bułgarii16 października 1915 o 6.00 rano flota Ententy rozpoczęła blokadę bułgarskiego wybrzeża Morza Egejskiego. Statki neutralne dostały 48 godzin na odpłynięcie.
• 17

  • Birdwood tymczasowym dowódcą na Gallipoli17 października 1915 gen. Ian Hamilton odpłynął z Imbros. Do przybycia gen. Monro wojskami na Gallipoli dowodził gen. William Birdwood.
• 18

  • Początek trzeciej bitwy nad Isonzo18 października 1915 w południe ponad tysiąc dział włoskich otworzyło ogień na całym froncie nad Soczą. Piechota miała ruszyć do szturmu 21 października.
• 19

  • Bułgarzy zajmują SztipOkoło 19 października 1915 Bułgarzy nacierający doliną Bregałnicy zajęli Sztip. Przed nimi otwierało się Owcze Pole i droga nad Wardar, ku kolei do Salonik.
  • Kluczowe wydarzenieRosja i Włochy wypowiadają wojnę Bułgarii19 października 1915 ogłoszono manifest Mikołaja II o wojnie z Bułgarią, „zdrajczynią sprawy słowiańskiej”. Tego dnia wojnę Bułgarii wypowiedziały też Włochy.
  • Japonia przystępuje do paktu londyńskiego19 października 1915 Japonia przystąpiła do paktu londyńskiego z 1914 roku. Zobowiązała się, że nie zawrze z Niemcami odrębnego pokoju.
• 20

  • Grecja odrzuca ofertę CypruWedług brytyjskiej chronologii 20 października 1915 rząd Zaimisa odrzucił ofertę Cypru. Grecja podziękowała Londynowi, ale nie chciała porzucić neutralności.
• 21

  • Ostrzelanie Dedeagacz21 października 1915 okręty brytyjskie, francuskie i rosyjskie ostrzelały bułgarski port Dedeagacz i wybrzeże po Porto Lagos. Zniszczyły koszary i tabor.
  • Bułgarzy zajmują WełesOkoło 20 października 1915 bułgarska kawaleria zajęła Wełes nad Wardarem. Kolej z Salonik do Skopje została przecięta, a Serbowie odcięci od Francuzów.
• 22

  • Bułgarzy zajmują Kumanowo i Skopje22 października 1915 bułgarska 3 Dywizja weszła do Skopje, dwa dni po zajęciu Kumanowa. Serbia straciła najważniejszy węzeł dróg na południu kraju.
  • Austro-Węgrzy zajmują ŠabacBrytyjska chronologia notuje pod 22 października 1915 zajęcie Šabacu. Austro-węgierski landszturm wszedł do miasta bez walki już 20 października.
• 23

  • Zatopienie krążownika Prinz Adalbert23 października 1915 brytyjski okręt podwodny E8 storpedował pod Lipawą krążownik pancerny Prinz Adalbert. Okręt wyleciał w powietrze, przeżyło trzech ludzi.
• 24

  • Bułgarzy zajmują Negotin24 października 1915 Bułgarzy zajęli Negotin nad dolnym Timokiem. Dwa dni później połączyli się z Austriakami nad Dunajem, otwierając drogę rzeczną do Turcji.
  • Początek walk pod KrivolakiemPod koniec października 1915 francuska 57 Dywizja dotarła nad Wardarem do Krivolaku, 30 km od Wełesu. Natknęła się tam na Bułgarów, ale do Serbów nie doszła.
  • List McMahona do szarifa Mekki24 października 1915 sir Henry McMahon obiecał szarifowi Mekki, że Wielka Brytania uzna niepodległość Arabów. Zastrzeżenia w liście budzą spory do dziś.
• 28

  • Katastrofa krążownika Argyll28 października 1915 brytyjski krążownik Argyll wpadł nocą w sztormie na skałę Bell Rock, bo latarnia była wygaszona. Całą załogę uratowały niszczyciele.
  • Bryan Mahon dowódcą wojsk brytyjskich na Bałkanach28 października 1915 gen. Bryan Mahon został dowódcą wojsk brytyjskich na Bałkanach. Jego Irlandczycy z Salonik dopiero szykowali się do wyjścia do Serbii.
  • Charles Monro obejmuje dowództwo na Gallipoli28 października 1915 gen. Charles Monro objął na Imbros dowództwo wojsk na Gallipoli. Po trzech dniach zalecił Londynowi ewakuację półwyspu.
• 29

  • Dymisja rządu Vivianiego29 października 1915 upadł rząd René Vivianiego. Po klęsce na Bałkanach i nieudanych ofensywach premier nie zdołał przebudować gabinetu i ustąpił Briandowi.
  • Millerand odchodzi z ministerstwa wojny29 października 1915 wraz z rządem Vivianiego odszedł minister wojny Alexandre Millerand, krytykowany za braki amunicji i uległość wobec Joffre'a.
• 30

  • Druga potyczka pod KrivolakiemPod koniec października 1915 Bułgarzy zaatakowali francuski przyczółek na wzgórzach Kara Hodżali nad Wardarem. Po walce na granaty zostali odparci.
  • Aristide Briand premierem Francji30 października 1915 Francja miała nowy rząd. Aristide Briand został premierem i ministrem spraw zagranicznych, a do gabinetu wprowadził weteranów polityki.
  • Joseph Gallieni ministrem wojny30 października 1915 generał Joseph Gallieni, obrońca Paryża z 1914 roku, został ministrem wojny w rządzie Brianda. Stanowisko przyjął bardzo niechętnie.
  • Ostatnie posiedzenie Komitetu Dardanelskiego30 października 1915 ostatni raz obradował Komitet Dardanelski. Pod naciskiem Joffre’a zgodził się wesprzeć Francuzów w Macedonii.