wrzesień

• 01

  • Niemcy ustępują w sprawie wojny podwodnej1 września 1915 ambasador Bernstorff zapewnił na piśmie sekretarza stanu Lansinga, że niemieckie okręty podwodne nie będą zatapiać liniowców bez ostrzeżenia.
  • Francuzi zajmują wyspę Ruad1 września 1915 francuscy marynarze zajęli wyspę Ruad (Arwad) u wybrzeży Syrii. Stała się bazą blokady osmańskiego wybrzeża i ośrodkiem wywiadu.
• 03

  • Niemcy zdobywają GrodnoW nocy z 2 na 3 września 1915 Niemcy sforsowali Niemen i po walkach ulicznych zajęli Grodno. Następnej nocy Rosjanie oddali ostatnie forty twierdzy.
• 05

  • Kluczowe wydarzenieMikołaj II obejmuje naczelne dowództwo5 września 1915 car Mikołaj II przyjechał do Stawki w Mohylewie i sam stanął na czele armii. Wielki książę Mikołaj odszedł, a szefem sztabu został Aleksiejew.
  • Druga potyczka pod Hafiz Kor5 września 1915 wojska brytyjskie i indyjskie rozbiły pod Śabkadarem i Hafiz Kor tysiące Mohmandów. Była to największa bitwa na pograniczu od 1897 roku.
• 06

  • Traktat sojuszniczy w Sofii6 września 1915 Bułgaria zawarła w Sofii tajny sojusz z Niemcami, a w Pszczynie konwencję wojskową. Za udział w ataku na Serbię miała dostać jej Macedonię.
• 07

  • Początek bitwy pod Tarnopolem7 września 1915 Rosjanie uderzyli z przyczółków nad Seretem. Rozbili austro-węgierską brygadę, zdobyli niemieckie działa i zepchnęli przeciwnika ku Strypie.
• 08

  • Wielki książę Mikołaj namiestnikiem KaukazuOdwołany z funkcji naczelnego wodza wielki książę Mikołaj Mikołajewicz został namiestnikiem Kaukazu i dowódcą Armii Kaukaskiej. 7 września opuścił Stawkę.
  • Nieudany szturm na Morę8 września 1915 wojska gen. Cunliffe'a szturmowały górę Mora w północnym Kamerunie. Atak załamał się kilkadziesiąt metrów od niemieckich szańców.
• 09

  • Początek bitwy pod Dźwińskiem9 września 1915 prawe skrzydło niemieckiej Armii Niemna ruszyło na Dźwińsk, by wyjść nad Dźwinę i osłonić od północy natarcie na Wilno.
  • Początek bitwy pod Wilnem9 września 1915 niemiecka 10 Armia uderzyła na północ od Wilna, w lukę między dwiema armiami rosyjskimi. W wyrwę weszła kawaleria generała Garniera.
  • Ponowny atak na Buszehr9 września 1915 kilkuset Tangestańczyków zaatakowało brytyjskie linie pod Buszehrem. Odparto ich po kilkugodzinnej walce, w której szarżowała kawaleria.
  • Konwencja graniczna w DidimotichoWe wrześniu 1915 Turcja zgodziła się oddać Bułgarii Didimoticho i dolinę Maricy z koleją do Dedeagacz. Na Zachód docierały wieści o nowej granicy.
  • USA żądają odwołania ambasadora Dumby9 września 1915 USA zażądały odwołania ambasadora Austro-Węgier Konstantina Dumby, który proponował wywołanie strajków w amerykańskich fabrykach amunicji.
• 16

  • Niemcy zajmują PińskW połowie września 1915 niemiecka Armia Bugu zajęła Pińsk na Polesiu. Rosjanie cofnęli się za Jasiołdę i Kanał Ogińskiego, w głąb nadprypeckich bagien.
  • Koniec bitwy pod Tarnopolem16 września 1915 Iwanow zakończył kontrnatarcie i cofnął wojska nad Seret. Rosjanie zatrzymali austro-węgierską ofensywę w Galicji Wschodniej.
• 18

  • Niemcy zajmują Wilno18 września 1915 Niemcy weszli do Wilna, opuszczonego nocą przez Rosjan. Polsko-żydowskie miasto, dawna stolica Litwy, przeszło pod niemiecką okupację.
• 21

  • Bułgaria postanawia ogłosić mobilizację21 września 1915 rząd Radosławowa postanowił zmobilizować armię. Brytyjska chronologia mówi o częściowej mobilizacji, ale dekret był powszechny.
  • Wenizelos żąda 150 tysięcy żołnierzy Ententy21 września 1915 Wenizelos poprosił Francję i Wielką Brytanię o 150 tysięcy żołnierzy. Mieli zastąpić Serbów, którzy nie mogli ich wystawić przeciw Bułgarii.
• 22

  • Układ z Dedeagacz22 września 1915 Sofia ogłosiła warunki układu z Turcją. Bułgaria dostawała dolinę Maricy i całą kolej do egejskiego portu Dedeagacz.
  • Bułgaria ogłasza powszechną mobilizacjęPóźnym wieczorem 22 września 1915 car Ferdynand podpisał dekret o powszechnej mobilizacji. Radosławow zapewniał o „zbrojnej neutralności”.
  • Rozkaz do drugiego marszu na Jaunde22 września 1915 gen. Dobell wydał rozkaz do nowego natarcia na Jaunde w Kamerunie. Kolumny brytyjska i francuska miały ruszyć 6 października.
• 23

  • Grecja ogłasza mobilizację23 września 1915 król Konstantyn I podpisał dekret o powszechnej mobilizacji armii greckiej. Wenizelos szykował się do wojny, król chciał zbrojnej neutralności.
  • Porozumienie z Holenderskim Trustem Zamorskim23 września 1915 Londyn i Holenderski Zamorski Trust uzgodnili limity importu paszy, tłuszczów, olejów i wełny. Holandia trafiła na brytyjskie racje.
• 24

  • Ententa obiecuje Grecji wojska24 września 1915 posłowie Francji i Wielkiej Brytanii zapewnili Wenizelosa, że ich kraje przyślą 150 tysięcy żołnierzy. Pierwsi mieli przyjść z Gallipoli.
• 25

  • Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Loos25 września 1915 Brytyjczycy uderzyli pod Loos za chmurą chloru. Zdobyli wieś, wzgórze 70 i Redutę Hohenzollernów, ale odwody stały za daleko.
  • Kluczowe wydarzeniePoczątek trzeciej bitwy w Artois25 września 1915 francuska 10 Armia znowu uderzyła na wzgórza Vimy. Lewe skrzydło dotarło do Souchez, ale na reszcie frontu natarcie się załamało.
  • Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy w Szampanii25 września 1915 dwie armie francuskie uderzyły w Szampanii. Zdobyły pierwszą linię Niemców i 14 tysięcy jeńców, ale druga pozycja zatrzymała natarcie.
  • Dymisja Jamesa Wolfe'a Murraya25 września 1915 gen. James Wolfe Murray przestał być szefem Imperialnego Sztabu Generalnego. Przez blisko rok pozostawał w cieniu Kitchenera.
  • Bułgaria rozpoczyna mobilizacjęPod koniec września 1915 do bułgarskich koszar ściągały setki tysięcy rezerwistów. Brakowało karabinów i mundurów, a zapału było mniej niż w 1912 roku.
  • Serbia obiecuje Grecji Dojran i GewgelijęPod 25 września 1915 chronologia brytyjska notuje, że Serbia obiecała Grecji okolice Dojranu i Gewgeliji. Pašić chciał tak skłonić Greków do pomocy.
• 26

  • Archibald Murray szefem Sztabu Imperialnego26 września 1915 gen. Archibald Murray został szefem Imperialnego Sztabu Generalnego. Przez trzy miesiące próbował przywrócić sztabowi głos.
• 27

  • Konstantyn godzi się na ekspedycję do Salonik27 września 1915 Wenizelos zawiadomił Brytyjczyków, że król zgodził się na wojska Ententy w Salonikach. Oficjalnie Konstantyn I miał o niczym nie wiedzieć.
  • Wybuch pancernika Benedetto Brin27 września 1915 w porcie Brindisi wyleciał w powietrze włoski pancernik Benedetto Brin. Zginęło ponad 450 ludzi. Podejrzewano austriacki sabotaż.
• 28

  • Brytyjczycy wygrywają pod Al-Kutem28 września 1915 dywizja Townshenda obeszła nocą mokradła i zdobyła tureckie reduty pod Es-Sinn. W nocy Turcy porzucili pozycję i odeszli w górę Tygrysu.
  • Dumba odwołany ze Stanów Zjednoczonych28 września 1915 Departament Stanu poprosił Brytyjczyków i Francuzów o list żelazny dla ambasadora Dumby, którego Wiedeń ostatecznie odwołał z Waszyngtonu.
  • Grecja odrzuca ofertę wojsk Ententy28 września 1915 Ateny podziękowały Londynowi za ofertę wojsk, uznając je na razie za zbędne. Dzień później Grecy kazali tę odpowiedź zignorować.
  • Subwencja dla Persji28 września 1915 Wielka Brytania i Rosja zgodziły się na prośbę Persji o comiesięczną subwencję. Pieniądze miały utrzymać rząd w Teheranie przy Entencie.