Francuzi zajmują wyspę Ruad

1 września 1915 roku francuska marynarka wojenna zajęła wyspę Ruad, dziś Arwad, leżącą około 3 kilometrów od portu Tartus na wybrzeżu osmańskiej Syrii. Francuzi nazywali ją Rouad. Była to niewielka skalista wysepka o powierzchni około 20 hektarów, gęsto zabudowana i zamieszkana przez rybaków i żeglarzy.

Desant z orkiestrą

Operacją kierował wiceadmirał Louis Dartige du Fournet, dowódca francuskiej 3 Eskadry, która od początku 1915 roku pilnowała wybrzeży Syrii i Palestyny, a jej okręty korzystały między innymi z portu w Port Saidzie. Na wyspę zeszły kompanie desantowe z krążownika pancernego „Jeanne d’Arc” i pancernika „Jauréguiberry”. Według relacji przytaczanych przez francuskich historyków marynarki marynarze maszerowali z orkiestrą na czele, a admirał objął wyspę w posiadanie w imieniu Francji. Według części źródeł w operacji brał udział także krążownik „D’Estrées”.

Na wyspie został niewielki garnizon. Dowodził nim porucznik marynarki (lieutenant de vaisseau) Albert Trabaud z „Jeanne d’Arc”, mianowany gubernatorem Ruadu. Miał do dyspozycji dwóch chorążych, kadeta, lekarza, tłumacza i 96 podoficerów i marynarzy, cztery działa kalibru 65 mm i dwa karabiny maszynowe. Wyspy miały bronić także dwie małe uzbrojone jednostki pomocnicze, „Laborieux” i holownik „Cydnus”.

Po co Francuzom Ruad

W sierpniu 1915 roku alianci oficjalnie ogłosili blokadę wybrzeży Imperium Osmańskiego, choć w praktyce okręty francuskie i brytyjskie przechwytywały statki u tych brzegów już od wielu miesięcy. Dartige du Fournet zwracał uwagę, że kilka wysp przy wybrzeżu, przede wszystkim Ruad, a dalej na zachód Kastelorizo (Mejisti), byłoby doskonałymi punktami do obserwacji lądu i zaopatrywania małych okrętów. Zajęcie Ruadu dawało eskadrze punkt oparcia tuż przy brzegu, z którego można było pilnować ruchu żeglugi i wypatrywać przemytu.

Wyspa miała też znaczenie dla wywiadu. Francuska służba informacyjna marynarki na Lewancie miała główną siedzibę w Port Saidzie, a Ruad stał się jej wysuniętą placówką. Stąd utrzymywano kontakt z informatorami na syryjskim i libańskim lądzie, przerzucano agentów i zbierano wiadomości o ruchach wojsk osmańskich.

Ciąg dalszy

Kilka dni później okręty tej samej eskadry dostrzegły sygnały Ormian broniących się na górze Musa Dagh, uciekających przed deportacjami w czasie ludobójstwa Ormian. W połowie września francuskie okręty ewakuowały stamtąd ponad 4 tysiące ludzi. W grudniu 1915 roku Francuzi zajęli w podobny sposób wyspę Kastelorizo, a w 1916 roku wydali nawet znaczki pocztowe z nadrukiem „Île Rouad”. Ruad pozostał w rękach Francuzów do końca wojny, a potem przez cały okres francuskiego mandatu w Syrii.