TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Niemcy zajmują Pińsk

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Front wschodni
Data:
16 września 1915
Autor:
Łukasz Skowroń
Tagi:
Niemcy, Rosja, August von Mackensen, wielki odwrót 1915

16 września 1915 roku niemiecki komunikat wojenny ogłosił, że miasto Pińsk jest w niemieckich rękach. W połowie drogi z Janowa do Pińska Rosjanie raz jeszcze próbowali zatrzymać pościg, ale ich pozycje zostały przełamane. Niemcy wzięli do niewoli sześciu oficerów i 746 żołnierzy oraz zdobyli trzy karabiny maszynowe. Miasto zajęły oddziały Armii Bugu generała Alexandra von Linsingena, działającej w grupie armii feldmarszałka Augusta von Mackensena. Wiele opracowań, w tym historie miasta, podaje jako dzień wkroczenia Niemców 15 września. Austro-węgierska historia oficjalna wskazuje 16 września, a amerykański wywiad, który po wojnie opisał dzieje niemieckich dywizji, notował, że 107 Dywizja Piechoty weszła do Pińska właśnie 16 września.

Pińsk leżał nad rzeką Piną, w sercu Polesia, i był największym miastem tej krainy bagien, lasów i rzek. Według spisu z 1897 roku mieszkało w nim około 28 tysięcy ludzi, z czego blisko trzy czwarte stanowili Żydzi. Był to jeden z najbardziej żydowskich ośrodków w całym imperium. Miasto żyło z handlu rzecznego: przez Pinę i Prypeć oraz system kanałów wiodły drogi wodne do Dniepru, Niemna i Bugu. Przed nadejściem Niemców rosyjskie władze opuściły miasto.

Pińsk był kolejnym etapem pościgu, który zaczął się po upadku Brześcia Litewskiego. 29 sierpnia Armia Bugu zdobyła Kobryń, a 6 września opanowała umocnioną linię pod Drohiczynem, na której zatrzymała się rosyjska 3 Armia. Jej dowódca, generał Leonid Lesz, zagrodził wtedy Niemcom drogę na przesmyku między bagnami po obu stronach Janowa, ale i ta pozycja nie wytrzymała. Po utracie Pińska Rosjanie wycofali się za Jasiołdę i Kanał Ogińskiego, w głąb bagien nad Prypecią. 17 września niemiecki komunikat meldował, że oczyszcza z nieprzyjaciela tereny bagienne na północ od miasta.

Zdobycie Pińska miało też skutki dla sojusznika. Na południe od Polesia austro-węgierska 4 Armia, która nacierała na Równe, została w tych dniach odrzucona przez Rosjan i poniosła ciężkie straty. Szef austro-węgierskiego sztabu generalnego Franz Conrad von Hötzendorf uznał, że oczyszczone przez Niemców Polesie pozwala uderzyć Rosjanom w skrzydło. Poprosił szefa niemieckiego sztabu generalnego Ericha von Falkenhayna o skierowanie na południe sił Armii Bugu. Falkenhayn zgodził się wysłać dwie dywizje, ale postawił warunek, że niemieckie posiłki, kawaleria na Polesiu i sama austro-węgierska 4 Armia przejdą pod dowództwo niemieckiego generała, właśnie Linsingena.

Pod Pińskiem front zatrzymał się na długo. Jesienią 1915 roku wojska rosyjskie i niemieckie okopały się wśród bagien tuż na wschód od miasta, a niemieckie dywizje pozostały na odcinku nad Kanałem Ogińskiego i Jasiołdą przez ponad dwa lata. Pińsk znalazł się na zapleczu frontu, pod niemiecką okupacją, która trwała do końca wojny.