Zdobycie Belgradu

9 października 1915 roku wojska austro-węgierskie i niemieckie zajęły Belgrad. Trzy dni wcześniej artyleria armii generała Hermanna Kövessa rozpoczęła atak państw centralnych na Serbię, a w nocy na 7 października jego piechota sforsowała Sawę i Dunaj u stóp serbskiej stolicy. Przez dwie doby austro-węgierska 59 Dywizja Piechoty kurczowo trzymała się nabrzeża pod twierdzą, a Serbowie raz po raz próbowali zepchnąć ją do rzeki. Wieczorem 8 października desant wdarł się jednak w ulice miasta, a na zachodzie niemiecki XXII Korpus Rezerwowy opanował przeprawy przez Sawę i wzgórze Banovo brdo.

Odwrót obrońców

Wkrótce po północy dowódca obrony Belgradu, generał Mihailo Živković, uznał, że miasta nie da się dłużej utrzymać. Jego bataliony, wykrwawione po trzech dniach ostrzału i walk wręcz, wycofały się na pasmo wzgórz na południe od miasta, od Vračaru przez Žarkovo po Ostružnicę. Nową linię obsadziły około godziny 10 rano. Część mieszkańców uciekła z miasta razem z wojskiem, a wkraczający żołnierze zastali w wielu dzielnicach puste ulice i zgliszcza po trzydniowym bombardowaniu.

Flaga nad Kalemegdanem

O świcie batalion niemieckiej 43 Dywizji Rezerwowej wszedł bez walki do południowej części Belgradu i zajął Konak, siedzibę serbskich królów. Niemal w tym samym czasie oddziały austro-węgierskiej 59 Dywizji wspięły się na mury twierdzy Kalemegdan i od godziny 6 rano powiewała nad nią czarno-żółta flaga Habsburgów. Austro-węgierscy żołnierze nawiązali łączność z Niemcami przy Konaku. Około południa 9 Brygada Górska przeszła przez opustoszałe ulice na południowy skraj miasta i połączyła się z niemieckim korpusem, a 18 Brygada Górska po krótkiej walce z serbskimi tylnymi strażami zajęła południowo-wschodnie wyjścia z Belgradu. Brytyjska chronologia wojny pisze krótko, że Belgrad zajęły wojska austriackie. W rzeczywistości miasto zdobyły razem jednostki austro-węgierskiego VIII Korpusu i niemieckiego XXII Korpusu Rezerwowego, choć dowodziła nimi austro-węgierska 3 Armia.

Walki nie ustały wraz z upadkiem miasta. Po południu Živković rzucił świeżą Dywizję Timocką na Niemców, którzy zajęli Banovo brdo, ale został odparty. Wieczorem trwały zacięte walki o wzgórze Veliki Vračar (dziś dzielnica Zvezdara), które ostatecznie utrzymał batalion austro-węgierski, wspierany ogniem monitorów z Dunaju. Serbowie trzymali się jeszcze na wzgórzu Dedinje. Przez cały dzień pontony i promy przewoziły na serbski brzeg kolejne oddziały, a w nocy na 10 października do walki weszła austro-węgierska 57 Dywizja Piechoty.

Trzeci raz w rękach wroga

Był to już trzeci raz w tej wojnie, gdy przeciwnik wkraczał do Belgradu. Pierwszy raz Austriacy zajęli opuszczone miasto 2 grudnia 1914 roku, ale już po dwóch tygodniach, po klęsce nad Kolubarą, musieli się z niego wycofać. Tym razem było inaczej. Kövess nie spieszył się z pościgiem. Feldmarszałek August von Mackensen, który dowodził całą wyprawą przeciw Serbii, nakazał mu w nocy na 10 października umocnić zdobycze i nacierać dalej dopiero po starannym przygotowaniu artyleryjskim. Do 11 października wojska 3 Armii zajęły półkole wzgórz na południe od Belgradu. Miasto miało pozostać pod okupacją austro-węgierską aż do listopada 1918 roku.

Zdobycie stolicy było ważnym sukcesem propagandowym państw centralnych, ale nie przesądzało o losach kampanii. Armia serbska cofała się w porządku, a już kilka dni później miała zostać zaatakowana także od wschodu, przez Bułgarów. O tym, że walki o Belgrad były ciężkie, świadczyły straty atakujących. Według austriackiej historii oficjalnej 59 Dywizja Piechoty do 9 października straciła ponad tysiąc ludzi, a niemiecki XXII Korpus Rezerwowy mniej więcej tyle samo.