grudzień

• 01

  • Walki w Atenach1 grudnia 1916 greckie wojsko otworzyło ogień do desantu Ententy w Atenach, a francuskie okręty ostrzelały miasto. Wieczorem król oddał sześć baterii.
  • Początek bitwy nad Argeșem1 grudnia 1916 rumuńska grupa uderzeniowa generała Prezana spadła na skrzydło Armii Dunajskiej pod Bukaresztem. Niemcy zdobyli jednak rumuński plan bitwy.
  • Rząd rumuński przenosi się do JassNa przełomie listopada i grudnia 1916 ministerstwa, dwór i poselstwa sojusznicze wyjechały z Bukaresztu do Jass. Rząd Brătianu opuścił stolicę 3 grudnia.
• 02

  • Trepow ogłasza prawo Rosji do Konstantynopola2 grudnia 1916 premier Aleksandr Trepow ujawnił w Dumie, że sojusznicy przyznali Rosji Konstantynopol i cieśniny. Sala przyjęła to chłodno.
  • Masakra wenizelistów w Atenach2 grudnia 1916, po odejściu desantu Ententy, rojaliści napadli w Atenach na zwolenników Wenizelosa. Byli zabici, a nazajutrz zaczęła się obława.
• 03

  • Porozumienie Clémentela3 grudnia 1916 Londyn i Paryż zawarły układ żeglugowy. Brytyjczycy obiecali Francji stały tonaż, a statki neutralne miało frachtować wspólne biuro.
  • Ostrzał Funchal3 grudnia 1916 niemiecki U-38 wpłynął na redę Funchal na Maderze, zatopił trzy alianckie statki i barkę, a potem ostrzelał miasto z działa pokładowego.
• 04

  • Jellicoe pierwszym lordem morskimNa początku grudnia 1916 John Jellicoe zastąpił Henry'ego Jacksona na czele Royal Navy i stworzył w Admiralicji wydział do walki z okrętami podwodnymi.
• 05

  • Koniec bitwy nad Argeșem5 grudnia 1916 król Ferdynand przyjął plan generalnego odwrotu na wschód. Rumuni uznali Bukareszt za miasto otwarte i postanowili oddać go bez walki.
  • Dymisja AsquithaNa początku grudnia 1916 spór o Komitet Wojenny obalił rząd Asquitha. Premier przegrał z Lloydem George'em i konserwatystami i 5 grudnia podał się do dymisji.
• 06

  • Kluczowe wydarzenieUpadek Bukaresztu6 grudnia 1916 wojska Falkenhayna i Mackensena weszły bez walki do Bukaresztu. Tego dnia padło też Ploeszti, a odcięta grupa Cerny złożyła broń.
  • Dekret o utworzeniu Tymczasowej Rady Stanu6 grudnia 1916 ogłoszono rozporządzenie Beselera i Kuka o Tymczasowej Radzie Stanu. Mianowani przez okupantów Polacy mieli tylko doradzać.
• 07

  • Kluczowe wydarzenieLloyd George premierem7 grudnia 1916 David Lloyd George został premierem Wielkiej Brytanii. Oparł się na konserwatystach i Partii Pracy, a większość liberałów poparła Asquitha.
• 08

  • Blokada Grecji8 grudnia 1916 o ósmej rano Ententa zaczęła blokadę wybrzeży królewskiej Grecji, ogłoszoną dzień wcześniej. Miała trwać do czasu zadośćuczynienia za Ateny.
  • Otwarcie kolei murmańskiej8 grudnia 1916 oficjalnie otwarto kolej murmańską. Zbudowana w niespełna dwa lata, także rękami jeńców, połączyła Piotrogród z niezamarzającym portem.
• 09

  • Gabinet Wojenny9 grudnia 1916 zebrał się pięcioosobowy Gabinet Wojenny Lloyda George’a. Zastąpił Komitet Wojenny Asquitha i jako pierwszy gabinet prowadził protokoły.
• 11

  • Rząd koalicyjny Lloyda George'a11 grudnia 1916 prasa podała skład rządu Lloyda George’a. Grey odszedł z Foreign Office, zastąpił go Balfour, Derby objął War Office, a Carson Admiralicję.
  • Koniec bitwy nad Czarną Rzeką11 grudnia 1916 sprzymierzeni przerwali ofensywę w Macedonii. Ostatnie ataki Serbów i Rosjan na wzgórze 1050 w zakolu Czarnej Rzeki nic nie rozstrzygnęły.
  • Zatonięcie pancernika Regina MargheritaW nocy z 11 na 12 grudnia 1916 włoski pancernik Regina Margherita wszedł na miny przy wyjściu z zatoki Wlory. Zginęło około 675 ludzi.
• 12

  • Kluczowe wydarzenieNiemiecka oferta pokojowa12 grudnia 1916 Niemcy i ich sojusznicy zaproponowali Entencie rokowania pokojowe. W nocie nie było żadnych warunków, było za to wiele przechwałek.
  • Nivelle naczelnym wodzem12 grudnia 1916 Briand przebudował rząd i utworzył pięcioosobowy komitet wojenny. Dowództwo armii francuskich we Francji objął Nivelle w miejsce Joffre'a.
• 13

  • Początek brytyjskiej ofensywy na Al-Kut13 grudnia 1916 Brytyjczycy ostrzelali tureckie pozycje pod Al-Kutem, a nocą ruszyli nad Szatt al-Hajj. Maude zaczął ofensywę, która miała odzyskać miasto.
  • Dymisja Körbera13 grudnia 1916 premier Austrii Ernest von Körber złożył dymisję rządu, przyjętą przez cesarza Karola I. Spierali się o parlament i ustępstwa wobec Węgier.
  • Pokrowski ministrem spraw zagranicznych Rosji13 grudnia 1916 Mikołaj II mianował ministrem spraw zagranicznych kontrolera państwa Nikołaja Pokrowskiego, ostatniego szefa carskiej dyplomacji.
• 14

  • Grudniowe ultimatum Ententy wobec Grecji14 grudnia 1916 posłowie czterech mocarstw dali Grecji 24 godziny na zgodę na wycofanie wojsk z Tesalii. Odmowa miała oznaczać wrogość, a blokada trwała.
• 15

  • Grecja przyjmuje grudniowe ultimatum15 grudnia 1916 rząd w Atenach przyjął ultimatum Ententy i zaczął wycofywać wojska z Tesalii na Peloponez. Blokada wybrzeży trwała jednak dalej.
  • Wielka Brytania uznaje Husajna królem HidżazuW grudniu 1916 Wielka Brytania, Francja i Rosja uznały szarifa Husajna za króla Hidżazu, ale nie za króla Arabów, jak sam się tytułował.
• 17

  • Nakaz aresztowania Wenizelosa17 grudnia 1916 władze w Atenach wydały nakaz aresztowania Wenizelosa za zdradę stanu. Szef rządu w Salonikach był dla rojalistów już tylko „Zdrajcą”.
• 18

  • Kluczowe wydarzenieNota pokojowa Wilsona18 grudnia 1916 prezydent Wilson poprosił wszystkie walczące państwa, by ujawniły, na jakich warunkach gotowe są zakończyć wojnę. Alianci poczuli się urażeni.
  • Kluczowe wydarzenieKoniec bitwy pod Verdun18 grudnia 1916 żuawi odbili ferme Les Chambrettes. Tak skończyło się grudniowe natarcie Mangina i trwająca od lutego bitwa pod Verdun, najdłuższa w tej wojnie.
• 19

  • Pierwsze przemówienie Lloyda George'a jako premiera19 grudnia 1916 Lloyd George odrzucił w Izbie Gmin niemiecką ofertę pokojową, zapowiedział powszechną służbę narodową i zwołanie konferencji imperialnej.
  • Wielka Brytania uznaje rząd Wenizelosa19 grudnia 1916 Lloyd George ogłosił w Izbie Gmin, że Wielka Brytania przyjmie przedstawicieli rządu Wenizelosa. Za Londynem poszła Francja.
• 20

  • Clam-Martinic premierem Austrii20 grudnia 1916 cesarz Karol I mianował premierem Austrii hrabiego Heinricha Clam-Martinica, czeskiego arystokratę z kręgu Franciszka Ferdynanda.
• 21

  • Brytyjczycy zajmują Al-Arisz21 grudnia 1916 australijska i nowozelandzka konnica otoczyła o świcie Al-Arisz na Synaju. Turcy wycofali się dzień wcześniej i miasto zajęto bez walki.
  • Seeadler wypływa w rejs21 grudnia 1916 w morze wyszedł żaglowiec Seeadler Felixa von Lucknera, przebrany za norweski statek z drewnem. Był trzecim rajderem wysłanym tej zimy.
• 22

  • Nowe ministerstwa w Wielkiej Brytanii22 grudnia 1916 król zatwierdził ustawy tworzące w Wielkiej Brytanii ministerstwa żywności, żeglugi, pracy i emerytur. Żywnością pokierował lord Devonport.
  • Czernin ministrem spraw zagranicznych22 grudnia 1916 cesarz Karol I mianował ministrem spraw zagranicznych Austro-Węgier hrabiego Ottokara Czernina, byłego posła w Bukareszcie, w miejsce Buriána.
• 23

  • Potyczka pod Magdhaba23 grudnia 1916 konnica Chauvela i Brygada Wielbłądzia zdobyły tureckie reduty pod Magdhabą na Synaju i wzięły do niewoli prawie cały garnizon.
• 25

  • Rozkaz Mikołaja II w sprawie Polski25 grudnia 1916 car Mikołaj II w rozkazie do armii i floty zaliczył do celów wojny utworzenie wolnej Polski ze wszystkich trzech zaborów.
  • Anatema na Wenizelosa25 grudnia 1916 arcybiskup Aten Teoklitos rzucił na Polu Marsowym klątwę na Wenizelosa. Tłum obrzucał kamieniami stos, który miał być pomnikiem „zdrajcy”.
• 26

  • Odpowiedź państw centralnych na notę Wilsona26 grudnia 1916 Niemcy, Austro-Węgry i Turcja, a 30 grudnia Bułgaria odpowiedziały Wilsonowi. Proponowały konferencję, ale żadnych warunków nie podały.
  • Konferencja w Londynie w sprawie not pokojowych26–28 grudnia 1916 ministrowie Wielkiej Brytanii i Francji radzili w Londynie nad odpowiedzią na noty pokojowe, Salonikami i planem Nivelle'a.
  • Joffre marszałkiem Francji26 grudnia 1916 Joffre zrezygnował z resztek władzy nad armią i został marszałkiem Francji, pierwszym od 1870 roku. Była to nagroda pocieszenia.
• 27

  • Zatopienie pancernika Gaulois27 grudnia 1916 niemiecki UB-47 storpedował na wschód od Kithiry francuski pancernik Gaulois. Okręt zatonął, ale zginęło tylko czterech marynarzy.
  • Porozumienie w sprawie Togo27 grudnia 1916 Londyn i Paryż uzgodnili tymczasowy zarząd zdobytego Togolandu. Kolonia została podzielona na dwie odrębne strefy administracyjne.
• 30

  • Ententa odrzuca niemiecką ofertę pokojową30 grudnia 1916 dziesięć państw Ententy wspólną notą odrzuciło ofertę państw centralnych. Nazwały ją raczej manewrem wojennym niż propozycją pokoju.
  • Chińscy robotnicy we FrancjiPod koniec 1916 Brytyjczycy, idąc śladem Francuzów, sięgnęli po robotników z Chin. Do 1918 roku na tyłach frontu we Francji pracowało ich ponad 100 tysięcy.
  • Kluczowe wydarzenieZabójstwo RasputinaNad ranem 30 grudnia 1916 spiskowcy z arystokracji zabili w Piotrogrodzie Grigorija Rasputina, faworyta carskiej pary, i wrzucili ciało pod lód Newki.
• 31

  • Koniec kampanii w DarfurzeBrytyjska chronologia wojny uznaje 31 grudnia 1916 za koniec kampanii wojsk sudańskich w Darfurze. Dawny sułtanat stawał się prowincją Sudanu.