Front bałkański
Front
(260)1914
lipiec
sierpień
wrzesień
- 08
- Druga inwazja Austro-Węgier na SerbięW nocy z 7 na 8 września 1914 armie Potiorka ponownie przekroczyły Drinę. Austro-Węgry chciały odciągnąć Serbów ze Sremu i pomścić klęskę na górze Cer.
- Początek bitwy nad Driną8 września 1914 wojska austro-węgierskie sforsowały Drinę. W górach zachodniej Serbii zaczęła się bitwa, która przerodziła się w wojnę okopową.
- 17
- Serbowie opuszczają ZemunPod 17 września 1914 brytyjska chronologia notuje wycofanie Serbów ze Sremu i ewakuację Zemunu. Do miasta wrócili Austro-Węgrzy, a z nimi represje.
- Wygasa austro-węgierskie natarcie nad DrinąOkoło 17 września 1914 wyczerpała się siła drugiej ofensywy Potiorka nad Driną. Ciężkie walki o wzgórza trwały jednak jeszcze tygodniami.
październik
listopad
grudzień
1915
luty
maj
czerwiec
lipiec
wrzesień
- 21
- Bułgaria postanawia ogłosić mobilizację21 września 1915 rząd Radosławowa postanowił zmobilizować armię. Brytyjska chronologia mówi o częściowej mobilizacji, ale dekret był powszechny.
- Wenizelos żąda 150 tysięcy żołnierzy Ententy21 września 1915 Wenizelos poprosił Francję i Wielką Brytanię o 150 tysięcy żołnierzy. Mieli zastąpić Serbów, którzy nie mogli ich wystawić przeciw Bułgarii.
- 25
- Bułgaria rozpoczyna mobilizacjęPod koniec września 1915 do bułgarskich koszar ściągały setki tysięcy rezerwistów. Brakowało karabinów i mundurów, a zapału było mniej niż w 1912 roku.
- Serbia obiecuje Grecji Dojran i GewgelijęPod 25 września 1915 chronologia brytyjska notuje, że Serbia obiecała Grecji okolice Dojranu i Gewgeliji. Pašić chciał tak skłonić Greków do pomocy.
październik
- 06
- Kluczowe wydarzeniePaństwa centralne atakują Serbię6 października 1915 działa Mackensena otworzyły ogień wzdłuż Sawy, Dunaju i Driny, a pierwsze oddziały austro-węgierskie przeszły rzeki. Ruszył podbój Serbii.
- Konstantyn zapewnia o neutralności GrecjiNa początku października 1915 król Konstantyn I zapewnił posła brytyjskiego, że Grecja pozostanie neutralna. Mobilizacja i lądowanie Ententy miały trwać.
- 11
- Początek walk bułgarsko-serbskich11 października 1915 na granicy bułgarsko-serbskiej padły pierwsze strzały. Bułgaria jeszcze nie wypowiedziała wojny, ale jej armie były gotowe do ataku.
- Zdobycie Smedereva11 października 1915 niemiecka 25 Dywizja Rezerwowa zdobyła Smederevo nad Dunajem. Brytyjska chronologia przypisuje to Austriakom, ale miasto wzięli Niemcy.
- 13
- Wielka Brytania zrywa stosunki z BułgariąW połowie października 1915 Wielka Brytania zerwała stosunki dyplomatyczne z Bułgarią. Bułgarski poseł opuścił Londyn, a armia bułgarska ruszyła na Serbię.
- Pierwsze starcia Francuzów z BułgaramiW połowie października 1915 Francuzi z Salonik ruszyli w górę Wardaru do Serbii. Pierwszą walkę z Bułgarami stoczyli 21 października pod stacją Strumica.
- 15
- Wielka Brytania wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Foreign Office ogłosiło, że od 22.00 Wielka Brytania jest w stanie wojny z Bułgarią, sojusznikiem państw centralnych walczącym z Serbią.
- Czarnogóra wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Czarnogóra ogłosiła stan wojny z Bułgarią. Mała monarchia króla Mikołaja I stanęła u boku Serbii, zaatakowanej teraz z dwóch stron.
- Rumunia odmawia pomocy SerbiiWedług brytyjskiej chronologii 15 października 1915 Rumunia odmówiła pomocy Serbii. Brătianu nie chciał wojny bez wielkiej armii Ententy na Bałkanach.
- Bułgarzy zajmują VranjeW połowie października 1915 bułgarska 2 Armia wyszła pod Vranje nad Morawą Południową i przecięła kolej z Nisza do Salonik, główną drogę Serbii do aliantów.
- 16
- Francja wypowiada wojnę Bułgarii16 października 1915 Francja ogłosiła stan wojny z Bułgarią, dzień po Wielkiej Brytanii. Paryż przeżywał kryzys rządowy, a w Salonikach lądowała Armia Wschodu.
- Wielka Brytania oferuje Grecji Cypr16 października 1915 Londyn zaproponował oddanie Grecji Cypru. Jedynym warunkiem było natychmiastowe wysłanie greckiej armii na pomoc Serbii.
- 19
- Bułgarzy zajmują SztipOkoło 19 października 1915 Bułgarzy nacierający doliną Bregałnicy zajęli Sztip. Przed nimi otwierało się Owcze Pole i droga nad Wardar, ku kolei do Salonik.
- Kluczowe wydarzenieRosja i Włochy wypowiadają wojnę Bułgarii19 października 1915 ogłoszono manifest Mikołaja II o wojnie z Bułgarią, „zdrajczynią sprawy słowiańskiej”. Tego dnia wojnę Bułgarii wypowiedziały też Włochy.
- 22
- Bułgarzy zajmują Kumanowo i Skopje22 października 1915 bułgarska 3 Dywizja weszła do Skopje, dwa dni po zajęciu Kumanowa. Serbia straciła najważniejszy węzeł dróg na południu kraju.
- Austro-Węgrzy zajmują ŠabacBrytyjska chronologia notuje pod 22 października 1915 zajęcie Šabacu. Austro-węgierski landszturm wszedł do miasta bez walki już 20 października.
- 24
- Bułgarzy zajmują Negotin24 października 1915 Bułgarzy zajęli Negotin nad dolnym Timokiem. Dwa dni później połączyli się z Austriakami nad Dunajem, otwierając drogę rzeczną do Turcji.
- Początek walk pod KrivolakiemPod koniec października 1915 francuska 57 Dywizja dotarła nad Wardarem do Krivolaku, 30 km od Wełesu. Natknęła się tam na Bułgarów, ale do Serbów nie doszła.
listopad
- 05
- Bułgarzy zajmują Nisz5 listopada 1915 bułgarska 1 Armia weszła do Niszu, wojennej stolicy Serbii. Państwa centralne opanowały kolej z Europy Środkowej do Sofii i Konstantynopola.
- Początek bitwy pod KačanikiemNa początku listopada 1915 Bułgarzy ruszyli przez wąwóz Kačanik na Kosowe Pole, by zamknąć Serbom ostatnią drogę na południe. Serbskie dywizje stawiły im opór.
- 08
- Serbowie odpierają Bułgarów pod Kačanikiem8–10 listopada 1915 serbskie dywizje z Macedonii odparły Bułgarów nacierających przez wąwóz Kačanik i spod Gnjilane na Kosowe Pole, a potem same kontratakowały.
- Doniesienia o pożyczce Ententy dla GrecjiBrytyjska chronologia podaje, że 8 listopada 1915 Ententa udzieliła Grecji pożyczki 1,6 mln funtów. Inne źródła mówią raczej o wstrzymaniu pieniędzy dla Aten.
- 23
- Zdobycie Mitrowicy i Prisztiny23 listopada 1915 Niemcy weszli do Prisztiny, a w nocy Austro-Węgrzy do Mitrowicy. Armia serbska, ściśnięta na Kosowym Polu, zaczęła odwrót ku Adriatykowi.
- Rząd serbski opuszcza PrizrenPod koniec listopada 1915 serbski rząd, król i dowództwo opuścili Prizren, ostatnią siedzibę władz w kraju, i ruszyli przez góry Albanii do Szkodry.
- Nota Ententy do Grecji23 listopada 1915 posłowie czterech mocarstw Ententy zażądali od Grecji zapewnienia, że nie rozbroi ich wojsk. Obiecali zwrot zajętych ziem i odszkodowania.
grudzień
- 02
- Bułgarzy zajmują BitolęNa początku grudnia 1915 bułgarska kawaleria weszła do Bitoli, drugiego miasta serbskiej Macedonii. Jej obrońcy cofnęli się nie do Salonik, lecz do Albanii.
- Francuzi opuszczają KrivolakNa początku grudnia 1915 Francuzi wycofali się spod Krivolaku i z pętli Wardaru i Crnej Reki, zanim Bułgarzy zdążyli na nich uderzyć.
- 06
- Zdobycie PećiNa początku grudnia 1915 Austro-Węgrzy zdobyli czarnogórską Peć, przez którą cofały się główne siły serbskie. Znaleźli tam blisko sto ukrytych dział.
- Brytyjska presja gospodarcza na Grecję6 grudnia 1915 Wielka Brytania objęła Grecję ograniczeniami eksportowymi. Wstrzymane dostawy i zatrzymane statki miały zmusić Ateny do ustępstw.
- 11
- Bułgarzy zajmują Dojran i Gewgeliję11 i 12 grudnia 1915 Francuzi i Brytyjczycy wycofali się za grecką granicę, a Bułgarzy weszli do Dojranu i Gewgeliji. Na granicy pościg się zatrzymał.
- Grecja odrzuca żądanie Ententy11 grudnia 1915 do Salonik dotarła odpowiedź Aten. Grecy nie oddali miasta i fortu Kara Burun, ale obiecali, że nie przeszkodzą sprzymierzonym w jego obronie.
1916
styczeń
- 10
- Ententa zawiadamia Grecję o przewiezieniu Serbów na Korfu10 stycznia 1916 posłowie Ententy w Atenach zawiadomili Grecję, że resztki armii serbskiej zostaną przewiezione z Albanii na grecką wyspę Korfu.
- Kluczowe wydarzenieAustriacy zdobywają Lovćen10 stycznia 1916 austro-węgierska piechota weszła na szczyt Lovćenu, górskiej twierdzy Czarnogórców nad Kotorem. Droga na Cetynię stanęła otworem.
- 13
- Austriacy zajmują Cetynię13 stycznia 1916 austro-węgierski oddział bez walki wszedł do Cetyni, stolicy Czarnogóry. Król i dwór opuścili ją już wcześniej, a rząd znów prosił o pokój.
- Grecja odmawia zgody na zajęcie Korfu13 stycznia 1916 rząd Skuludisa zaprotestował przeciw zajęciu Korfu przez Francuzów. Powołał się na wieczystą neutralność wyspy, ale Ententa nie ustąpiła.
- 15
- Pierwsi serbscy żołnierze na KorfuW połowie stycznia 1916 na Korfu zaczęli przybywać pierwsi żołnierze serbscy z Albanii. Wielu było tak wycieńczonych, że umierali już po zejściu na ląd.
- Rząd serbski przenosi się do BrindisiW połowie stycznia 1916 rząd Pašicia opuścił zagrożoną Szkodrę i odpłynął do włoskiego Brindisi. Po kilku dniach przeniósł się stamtąd na Korfu.
- Król Piotr opuszcza Saloniki15 stycznia 1916 król Serbii Piotr I odpłynął z Salonik na francuskim okręcie. Udał się na kurację do uzdrowiska Edipsos na greckiej wyspie Eubea.
- 23
- Austriacy zajmują SzkodręWieczorem 23 stycznia 1916 austro-węgierski oddział bez walki wszedł do Szkodry, kończąc półroczne rządy Czarnogóry w głównym mieście północnej Albanii.
- Austriacy zajmują PodgoricęOkoło 23 stycznia 1916 Austriacy weszli do Podgoricy, największego miasta Czarnogóry. W zamęcie tych dni zginął tam albański przywódca Isa Boletini.
luty
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
- 01
- Rumuni pod Sybinem1 września 1916 rumuńskie oddziały stały kilka kilometrów od niemal bezbronnego Sybina, a mieszczanie proponowali poddanie miasta. Rumuni nie weszli do niego.
- Alianci przejmują niemieckie statki w Pireusie1 września 1916 eskadra Ententy stanęła pod Salaminą i zajęła niemieckie i austriackie statki w Pireusie. Nazajutrz posłowie zażądali kontroli telegrafów.
- 11
- Dymisja Zaimisa11 września 1916 premier Grecji Aleksandros Zaimis podał się do dymisji. Rozmowy o przystąpieniu do wojny utknęły, a nacisk Francji na Ateny wciąż rósł.
- Kapitulacja greckiego IV Korpusu w Kawali11 września 1916 grecki IV Korpus, otoczony w Kawali, oddał się w ręce Niemców, by nie trafić do bułgarskiej niewoli. Następnego dnia Bułgarzy zajęli miasto.
- 26
- Początek bitwy pod Sybinem26 września 1916 niemiecka 9 Armia uderzyła na Rumunów pod Sybinem, a Alpenkorps zszedł z gór na drogę w przełęczy Czerwonej Wieży na tyłach Rumunów.
- Rząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie26 września 1916 Wenizelos i admirał Kunduriotis wylądowali na Krecie i utworzyli w Chanii rząd tymczasowy, przeciwny rządowi w Atenach.
październik
- 09
- Państwa centralne odbijają Braszów9 października 1916 po dwóch dniach walk ulicznych wojska niemieckie i węgierskie zajęły Braszów. Rumuńska 2 Armia nocą wycofała się ku przełęczom Karpat.
- Wenizelos w Salonikach9 października 1916 Elefterios Wenizelos przybył do Salonik i wraz z admirałem Kunduriotisem i generałem Danglisem stanął na czele rządu Obrony Narodowej.
- 10
- Ultimatum Ententy w sprawie floty greckiej10 października 1916 admirał Dartige du Fournet zażądał od Grecji wydania lekkich okrętów, rozbrojenia dużych oraz kontroli nad Pireusem, policją i koleją.
- Lambros premierem Grecji10 października 1916 rząd w Atenach objął historyk Spiridon Lambros. Jego gabinet urzędników i profesorów od razu stanął przed ultimatum francuskiego admirała.
listopad
- 19
- Alianci zdobywają Bitolę19 listopada 1916 francuska i serbska kawaleria, a za nią francuska i rosyjska piechota weszły do Bitoli. Było to pierwsze serbskie miasto odzyskane od wroga.
- Ententa żąda wydalenia posłów państw centralnych z Aten19 listopada 1916 admirał Dartige du Fournet kazał posłom Niemiec, Austro-Węgier, Bułgarii i Turcji opuścić Grecję. Trzy dni wcześniej zażądał greckiej broni.
- 23
- Kluczowe wydarzenieRząd tymczasowy wypowiada wojnę Niemcom i Bułgarii23 listopada 1916 rząd Obrony Narodowej Wenizelosa w Salonikach wypowiedział wojnę Niemcom i Bułgarii. Grecja miała odtąd dwa rządy: walczący i neutralny.
- Mackensen przekracza Dunaj23 listopada 1916 we mgle wojska niemieckie, bułgarskie i austro-węgierskie przeprawiły się przez Dunaj spod Swisztowa pod Zimnicea i ruszyły na Bukareszt.
grudzień
- 01
- Walki w Atenach1 grudnia 1916 greckie wojsko otworzyło ogień do desantu Ententy w Atenach, a francuskie okręty ostrzelały miasto. Wieczorem król oddał sześć baterii.
- Początek bitwy nad Argeșem1 grudnia 1916 rumuńska grupa uderzeniowa generała Prezana spadła na skrzydło Armii Dunajskiej pod Bukaresztem. Niemcy zdobyli jednak rumuński plan bitwy.
- Rząd rumuński przenosi się do JassNa przełomie listopada i grudnia 1916 ministerstwa, dwór i poselstwa sojusznicze wyjechały z Bukaresztu do Jass. Rząd Brătianu opuścił stolicę 3 grudnia.
1917
styczeń
- 05
- Niemcy zdobywają Braiłę5 stycznia 1917 niemiecka kawaleria i bułgarska piechota weszły do Braiły, wielkiego portu zbożowego nad Dunajem. Rosjanie wycofali się za Seret.
- Koniec walk w Dobrudży5 stycznia 1917 ostatni Rosjanie z przyczółka pod Măcinem przeszli za Dunaj. Cała Dobrudża poza deltą znalazła się w rękach państw centralnych.
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
- 12
- Kluczowe wydarzenieAbdykacja króla Konstantyna12 czerwca 1917 król Konstantyn I, zmuszony przez Ententę, opuścił Ateny, zostawiając tron młodszemu synowi Aleksandrowi. Formalnie nie abdykował.
- Ententa zajmuje Tesalię i Przesmyk KorynckiW dniach 10–12 czerwca 1917 Francuzi obsadzili Przesmyk Koryncki i wkroczyli do Tesalii. 12 czerwca zajęli Larisę, a w Pireusie wylądował ich desant.
lipiec
sierpień
wrzesień
grudzień
1918
luty
marzec
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
- 03
- Abdykacja Ferdynanda3 października 1918 car Bułgarii Ferdynand I zrzekł się tronu na rzecz syna Borysa III i wyjechał z kraju. Dynastia przetrwała klęskę.
- Włosi odbijają Berat3 października 1918 Włosi, ścigając cofających się Austriaków, ponownie zajęli Berat w Albanii. Nieprzyjaciel uchodził na północ, paląc magazyny.
listopad
- 01
- Serbowie ponownie odbijają Belgrad1 listopada 1918 serbska 1 Armia wkroczyła do Belgradu, który ostatnie wojska państw centralnych opuściły tego dnia za Sawą i Dunajem, wysadzając mosty.
- Fałszywa wiadomość o abdykacji BorysaNa początku listopada 1918 agencje podały, że car Borys III abdykował, a Bułgaria jest republiką chłopską. Wiadomość była fałszywa, Borys panował do 1943 roku.