Wenizelos premierem Grecji

26 czerwca 1917 roku Elefterios Wenizelos utworzył nowy rząd Grecji. Niespełna dwa lata po tym, jak po raz drugi stracił władzę, i dziewięć miesięcy po tym, jak opuścił Ateny, by stanąć na czele rządu tymczasowego w Salonikach, wracał jako premier całego kraju. Dwa dni wcześniej, 24 czerwca, do dymisji podał się Aleksandros Zaimis. Tę kolejność dat podają brytyjska chronologia wojny i brytyjski publicysta George F. Abbott. Według amerykańskiego rocznika „New International Year Book” król przyjął dymisję Zaimisa 25 czerwca. Nowy gabinet złożył przysięgę 27 czerwca, czyli 14 czerwca według kalendarza juliańskiego, którym posługiwała się wtedy Grecja, i od tego dnia liczą go greckie wykazy rządów.

Okres przejściowy

Po ustąpieniu króla Konstantyna 12 czerwca Zaimis pozostał na stanowisku. Według brytyjskiej historii oficjalnej kampanii macedońskiej (Falls) chciał tego sam Wenizelos: przed jego powrotem do Aten miał nastąpić krótki okres przejściowy, który pozwoliłby ostygnąć namiętnościom. Francuski wysoki komisarz Charles Jonnart, który przeprowadził abdykację, wymógł w tym czasie wydalenie z kraju grupy polityków i wojskowych uważanych za germanofilów. Listę opublikowano 20 czerwca. Tego samego dnia młody król Aleksander zapewnił w liście do Zaimisa, że będzie wiernym strażnikiem konstytucji, co miało zatrzeć złe wrażenie po jego pierwszej proklamacji, w której obiecywał iść śladami ojca.

21 czerwca Wenizelos przypłynął z Salonik do Pireusu na pokładzie francuskiego okrętu. Według „Current History” witał go kilkutysięczny tłum. Publicznie zapewniał, że nie chce sam sięgać po władzę, a sprawy ma uzgodnić komisja złożona z ministrów obu rządów, ateńskiego i salonickiego. Jonnart, który formalnie występował tylko jako doradca i pośrednik, zaaprobował ten pomysł.

Wskrzeszona izba

Sprawa władzy była jednak w praktyce przesądzona. Wenizelos miał wrócić od razu, ale zgodnie z konstytucją potrzebował poparcia parlamentu. Nowe wybory nie wchodziły w grę. Falls zauważa, że nie objęłyby całego kraju, bo wschodnią Macedonię zajmowali Bułgarzy, a Epir Włosi. Abbott dodaje, że Wenizelos nie mógł być pewny większości. Postanowiono więc przywrócić izbę wybraną 13 czerwca 1915 roku, w której liberałowie mieli większość, a którą Konstantyn rozwiązał jesienią tamtego roku. Wenizeliści i Francuzi uznali tamto rozwiązanie za bezprawne. 24 czerwca Jonnart przedstawił to żądanie Zaimisowi. Premier odmówił wzięcia za nie odpowiedzialności i podał się do dymisji. Abbott i grecki rojalista Kosmetatos, obaj nieprzychylni Wenizelosowi, uważali wskrzeszenie dawnej izby za jawne pogwałcenie konstytucji.

Jonnart uzyskał od króla Aleksandra zapewnienie, że powierzy rząd Wenizelosowi. Wiadomość szybko się rozeszła, a zbiegła się z powrotem jachtu „Sfaktiria”, który zawiózł Konstantyna do Włoch. Wieczorem 24 czerwca załoga jachtu razem ze studentami i rezerwistami przeszła ulicami Aten z portretem byłego króla, wznosząc okrzyki na jego cześć. Francuski generał Regnault, dowódca wojsk wysadzonych w Pireusie, odpowiedział siłą: o świcie 25 czerwca jego oddziały z artylerią obsadziły wzgórza wokół miasta.

Nowy gabinet

W takich warunkach Wenizelos 26 czerwca skompletował swój gabinet. Sam objął także ministerstwo wojny. Spraw zagranicznych podjął się prawnik i dyplomata Nikolaos Politis, spraw wewnętrznych najbliższy współpracownik premiera Emmanuil Repulis, finansów Miltiadis Negrepontis, rolnictwa Andreas Michalakopulos, a marynarki admirał Pawlos Kunduriotis, dotychczas członek salonickiego triumwiratu. Według Abbotta Wenizelos poprosił o dwa dni zwłoki, by ściągnąć ministrów z Salonik. Do Aten nie spieszył się też z wjazdem, aż generał Regnault zażądał od niego jasnych instrukcji. Premier przyznał wtedy, że i tak zawsze będzie się mówić, iż wrócił tylko dzięki wsparciu sprzymierzonych.

Następnego dnia, 27 czerwca, Wenizelos wjechał do stolicy i złożył przysięgę przed królem Aleksandrem. Rząd w Salonikach przestał istnieć, a Grecja po raz pierwszy od jesieni 1916 roku miała znów jeden rząd. Nikt nie wątpił, że nowy rząd szybko wprowadzi kraj do wojny po stronie Ententy. Izba z 1915 roku zebrała się ponownie w lipcu. Przeciwnicy nazwali ją szyderczo „izbą Łazarzy”, bo wskrzeszono ją z martwych.