Niemcy zdobywają Fokszany

8 stycznia 1917 roku wojska niemieckiej 9 Armii generała Ericha von Falkenhayna weszły do Fokszan, miasta na granicy Wołoszczyzny i Mołdawii, u wylotu najwęższego przejścia między Karpatami a dolnym Seretem. Rosjanie opuścili miasto poprzedniej nocy, po dwóch dniach walk o umocnienia nad rzeką Milcov. Tak przebieg wydarzeń przedstawiają austriacka historia oficjalna („Österreich-Ungarns letzter Krieg”) i brytyjski historyk wojny John Buchan. Brytyjska chronologia wojny podaje zdobycie Fokszan pod 3 stycznia, ale tego dnia niemiecki I Korpus Rezerwowy generała Curta von Morgena, jak pisze rumuński historyk Constantin Kirițescu, dopiero stanął przed przedmościem miasta. Kirițescu z kolei podaje, że Morgen wszedł do Fokszan już 7 stycznia. W Rumunii, liczącej czas według kalendarza juliańskiego, 8 stycznia był 26 grudnia 1916 roku.

Ostatni etap pościgu

Po upadku Bukaresztu armie państw centralnych ścigały Rumunów i Rosjan na północny wschód. 27 grudnia 9 Armia zdobyła po kilkudniowej bitwie Rymnik. Falkenhayn zapytał wtedy niemieckie naczelne dowództwo, jak daleko ma iść dalej. Z Pszczyny odpowiedziano mu, że trzeba dążyć do zajęcia Fokszan, ale nie przekraczać Seretu. 31 grudnia naczelne dowództwo wydało wytyczne na zakończenie działań w Rumunii: 9 Armia miała naciskać na Fokszany, a Armia Dunaju dojść do Seretu i urządzić się tam na zimę. Zapowiedziano też zabranie z Rumunii znacznej części wojsk.

Rosyjsko-rumuńskie dowództwo nie przyjęło już bitwy nad Rymnikiem. W nocy z 31 grudnia na 1 stycznia wojska ruszyły dalej na północ. Rumuńska grupa generała Arthura Văitoianu z 2 Armii po 36 godzinach marszu w zawiei zajęła pozycje na północnym brzegu rzeki Milcov. Według Kirițescu jej pięć dywizji liczyło wtedy nieco ponad 33 tysiące żołnierzy. Obrona przedmości pod Fokszanami, pod Nănești i pod Braiłą przypadła Rosjanom, a w górach, w kotlinie Soveja, walczyła z Niemcami rosyjska 12 Dywizja Kawalerii generała Carla Gustafa Mannerheima, późniejszego marszałka i prezydenta Finlandii.

Bitwa nad Milcovem

Fokszany były od dawna częścią umocnionej linii Fokszany–Nămoloasa–Gałacz, którą Rumunia zbudowała pod koniec XIX wieku na wypadek wojny z Rosją, frontem na północ. Teraz atak nadchodził z przeciwnej strony, a działa z fortów zabrano jeszcze przed wojną dla artylerii polowej. Rosjanie zdążyli jednak od października zbudować przed miastem nowe pozycje. Korpus Morgena stanął przed nimi 3 stycznia i według austriackiej historii oficjalnej, wobec bardzo silnych umocnień, wyznaczył natarcie na 6 stycznia. Kluczem do nich była Măgura Odobeștilor, zalesiony masyw o wysokości 1001 metrów, górujący nad całą okolicą. 6 stycznia, po ciężkich walkach, zdobył go niemiecki Korpus Alpejski z grupy generała Konrada Kraffta von Dellmensingena. Według Kirițescu szczytu bronił batalion rumuńskiego 4 Pułku Piechoty, który walczył wręcz przez półtorej godziny, aż jego ranny dowódca, major Bălan, dostał się do niewoli. Tego samego dnia Rosjanie uderzyli na froncie szerokości 25 kilometrów pod Nămoloasą, na wschód od Fokszan. Według austriackiej historii oficjalnej na chwilę odebrali Niemcom kilka baterii, ale potem zostali zatrzymani.

7 stycznia dywizje Morgena przełamały pozycję nad Milcovem i drugą linię za nią, a wieczorem przecięły drogę z Fokszan do Găgești. Obok nich austro-węgierska dywizja generała Goigingera szturmem zdobyła Odobești. Zagrożeni okrążeniem obrońcy opuścili Fokszany w nocy i wycofali się za rzekę Putnę.

Front nad Seretem

8 stycznia wojska państw centralnych stały już nad Putną i Seretem od podnóża gór aż po okolice Nănești. Tego przedmościa Rosjanie bronili jeszcze do końca stycznia. Za rzekami rumuńska 2 Armia oraz rosyjska 4 i 6 Armia obsadziły przygotowane wcześniej pozycje, jak pisze austriacka historia oficjalna, ostatnią zaporę osłaniającą Mołdawię. Falkenhayn uznał zdobycie tych pozycji za niemożliwe i 10 stycznia kazał przejść do obrony stałej. W połowie miesiąca nadeszły ostre mrozy i wichry ze wschodu, które uniemożliwiły dalsze walki. Buchan za koniec rumuńskiego odwrotu uważał 15 stycznia.

Z kampanii, która zaczęła się w sierpniu 1916 roku, Rumunia wyszła okrojona do Mołdawii, z rządem w Jassach. Front między Karpatami a ujściem Seretu przejęli w dużej mierze Rosjanie. Linia nad Putną i Seretem przetrwała prawie bez zmian do lata 1917 roku, gdy pod Mărășești, około 20 kilometrów na północ od Fokszan, Rumuni powstrzymali kolejną ofensywę feldmarszałka Augusta von Mackensena. W grudniu 1917 roku właśnie w Fokszanach Rumunia podpisała z państwami centralnymi rozejm.