Serbowie przekraczają Sawę. Początek operacji w Sremie

6 września 1914 roku wojska serbskie przekroczyły Sawę i wkroczyły do Sremu, krainy na północ od rzeki, należącej wówczas do Austro-Węgier. Po zwycięstwie na górze Cer Serbia przeniosła wojnę na terytorium przeciwnika. Operacja zaczęła się jednak od klęski jednej z serbskich dywizji.

Naciski sojuszników

Po wyparciu Austriaków z kraju w sierpniu serbskie dowództwo nie paliło się do ofensywy. Armia była zmęczona, brakowało jej amunicji artyleryjskiej i sprzętu przeprawowego. Rosja i Francja naciskały jednak na Belgrad, by uderzył na Austro-Węgry i związał ich wojska, które inaczej mogłyby zostać przerzucone przeciw Rosjanom do Galicji. Do następcy tronu Aleksandra pisał w tej sprawie wielki książę Mikołaj Mikołajewicz, naczelny wódz armii rosyjskiej. Premier Nikola Pašić ustąpił, a szef sztabu wojewoda Radomir Putnik przygotował ograniczoną ofensywę.

Główne uderzenie miała wykonać 1 Armia generała Petara Bojovicia, która przeprawiała się przez Sawę w rejonie Kupinova, na zachód od Belgradu. Na zachód od niej, w pobliżu Mitrovicy, Dywizja Timocka I powołania z 2 Armii generała Stepy Stepanovicia miała przeprowadzić przeprawę pozorną, by odwrócić uwagę Austriaków od głównego kierunku.

Klęska pod Mitrovicą

Przeprawa Dywizji Timockiej od początku szła źle. Zmęczeni nocnym marszem żołnierze zaczęli przeprawę w rejonie Čevrntiji, kilka kilometrów od Mitrovicy, dopiero nad ranem 6 września, a most pontonowy nie został ukończony. Dowódca dywizji wprowadził swoje pułki między dwa austro-węgierskie garnizony, zamiast zająć jeden z nich. Austro-Węgrzy, silniejsi, niż zakładali Serbowie, i szybko wzmacniani, kontratakowali 6 i 7 września w okolicach wsi Leget pod Sremską Mitrovicą i niemal okrążyli serbskie oddziały.

Odwrót zamienił się w katastrofę. Przeprawa załamała się pod naporem uciekających, wielu żołnierzy utonęło w Sawie, a większość tych, którzy zostali na drugim brzegu, trafiła do niewoli. Według różnych źródeł dywizja straciła około 6 tysięcy ludzi, z czego blisko 5 tysięcy dostało się do niewoli. Straty austro-węgierskie szacuje się na około 2 tysiące. Serbscy historycy uznają ją za najcięższą porażkę swojej armii w 1914 roku. Dowódca dywizji stanął później przed sądem wojennym.

Natarcie 1 Armii

Główne siły 1 Armii przekroczyły Sawę z większym powodzeniem i posuwały się w głąb Sremu, choć ostrożnie, bo po klęsce pod Mitrovicą ich lewe skrzydło było odsłonięte. Do 12 września dotarły na linię Novi Banovci – Buđanovci, daleko jednak od celu, jakim była twierdza Petrovaradin nad Dunajem.

Co było dalej

Wyprawa do Sremu trwała krótko. 7 i 8 września Austro-Węgry rozpoczęły drugą inwazję na Serbię, przekraczając Drinę. Putnik musiał ściągnąć wojska do obrony kraju i 11 września nakazał odwrót ze Sremu. Do 14 września ostatnie oddziały serbskie wróciły za Sawę. Ofensywa nie osiągnęła celu, bo część austro-węgierskich wojsk przeznaczonych do Galicji już wcześniej wyjechała na wschód, a Serbię kosztowała kilka tysięcy żołnierzy, których nie miała czym zastąpić.