Potyczka nad Tsavo

6 września 1914 roku w dolinie rzeki Tsavo, w Brytyjskiej Afryce Wschodniej, dzisiejszej Kenii, doszło do starcia między oddziałem niemieckim a żołnierzami 29 Pułku Pendżabskiego i afrykańskich strzelców King’s African Rifles. Była to jedna z pierwszych walk wojsk indyjskich w tej wojnie.

Cel: kolej ugandyjska

Najważniejszą arterią brytyjskiej kolonii była linia kolejowa z Mombasy nad Oceanem Indyjskim do Jeziora Wiktorii. Przebiegała niedaleko granicy z Niemiecką Afryką Wschodnią, a w okolicy stacji Tsavo przecinała rzekę po moście. Dolina Tsavo, porośnięta gęstym, kolczastym buszem, ale mająca wodę, była wygodną drogą dla niemieckich oddziałów wypadowych, schodzących spod Kilimandżaro w stronę torów.

Pod koniec sierpnia niemiecki dowódca w Moshi wysłał niewielki oddział z zadaniem zniszczenia lub przerwania kolei i telegrafu pod Tsavo. Na początku września zastąpiła go 13 Kompania Polowa kapitana Hansa Schulza, licząca ponad 200 askarysów z czterema karabinami maszynowymi. Po stronie brytyjskiej w rejonie Voi stały dwie podwójne kompanie 29 Pułku Pendżabskiego, który kilka dni wcześniej wyładował się w Mombasie.

Walka w buszu

5 września część Pendżabczyków ruszyła w górę doliny, by przechwycić Niemców, ale w gęstym buszu minęła się z nimi. Następnego dnia, gdy oddział zawracał, Niemcy zaskoczyli jego tylną straż ogniem z niskiego grzbietu. Do walki włączyli się askarysi z King’s African Rifles, a niemieckie karabiny maszynowe zadały im straty. Zginął dowodzący nimi porucznik Oldfield. Pendżabczycy, którzy po raz pierwszy walczyli w afrykańskim buszu, w dużej części pogubili się w gąszczu. W końcu mały oddział, prowadzony przez kapitana Pottingera i wsparty przez askarysów, zaszedł Niemców z flanki i zmusił ich do opuszczenia grzbietu. Oddział Schulza wycofał się w głąb doliny.

Bilans

Według historii pułku zginęło sześciu żołnierzy 29 Pułku Pendżabskiego i ich subadar Sher Baz, a ośmiu zostało rannych. Subadar Sher Baz, sam ranny, zginął, próbując wynieść spod ognia ciężko rannego naika Gula Muhammada. Obaj otrzymali Indyjski Order Zasługi, według historii pułku pierwsze takie odznaczenia w tej wojnie.

Niemcy nie zniszczyli mostu na Tsavo, ale starcie pokazało, jak trudno będzie bronić długiej linii kolejowej przed małymi, ruchliwymi oddziałami. W kolejnych miesiącach niemieckie patrole wielokrotnie wysadzały tory kolei ugandyjskiej, a Brytyjczycy musieli strzec jej licznymi posterunkami.