Włosi zajmują Berat
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Front bałkański
- Data:
- 9 lipca 1918
- Autor:
- Natalia
- Bitwa:
- Ofensywa w Albanii
9 lipca 1918 roku wojska włoskie bez walki weszły do Beratu, starego miasta nad rzeką Osum, według brytyjskiej historii oficjalnej (Falls) drugiego po Elbasanie miasta południowej Albanii. Tę datę podają zgodnie austriacka historia oficjalna i włoskie relacje. Brytyjska chronologia wojny notuje zajęcie Beratu dzień później, pod 10 lipca. Berat był siedzibą dowództwa austro-węgierskiej brygady, a do 8 lipca także sztabu 47 Dywizji Piechoty. Od lutego 1916 roku, gdy opanowali go Albańczycy sprzymierzeni z Austriakami, był jednym z głównych ośrodków austriackiej okupacji na południu kraju.
Miasto zdobyli Włosi, nie Francuzi. Wchodziła do niego brygada piechoty Tanaro, która w ofensywie rozpoczętej 6 lipca nacierała środkiem frontu, od przełęczy Cafa Glavs. Pierwszego dnia natrafiła tam na najsilniejszą obronę, bo Austriacy od dawna spodziewali się głównego uderzenia właśnie w stronę Beratu. Rozstrzygnęło się jednak gdzie indziej. Po przełamaniu frontu nad dolną Wjosą 7 lipca dowództwo XIX Korpusu kazało cofać się całej linii, a słabe, rozproszone bataliony straciły ze sobą łączność. Włoskie relacje podają, że 8 lipca piechota generała Rossiego zdobyła austriackie umocnienia na wzgórzach Malakastry, a 9 lipca generał wkroczył do Beratu z włoskimi żołnierzami i albańskimi ochotnikami. Austriacka historia oficjalna pisze krótko, że brygada Tanaro doszła do Beratu bez żadnej walki. Tego samego dnia inna włoska brygada zajęła Fier, a kawaleria doszła do mostów na Semanie, które Austriacy wysadzili.
Tego dnia sztab XIX Korpusu nakazał odwrót na nową linię, kilkanaście kilometrów na północ od Beratu i Fier. Na wschodnim skrzydle, w dolinie Devollu, austriackie straże tylne cofały się pod naciskiem kolumn francuskich. Według włoskich relacji w trzech dniach walk Włosi wzięli przy niewielkich własnych stratach blisko 2 tysiące jeńców i duże łupy. Austriacy z kolei obawiali się, że Włosi wysadzą desant na wybrzeżu pod Durrës, i przerzucali wojska na zachodnie skrzydło.
Do wieczora 10 lipca prawie wszystkie austriackie oddziały osiągnęły nową linię. Ponieważ dowódca XIX Korpusu, generał Ludwig Können-Horák, był ciężko chory, cesarz Karol I mianował tego dnia dowódcą wojsk w Albanii generała pułkownika Karla von Pflanzera-Baltina, który 13 lipca dotarł do sztabu w Tiranie.
Zwycięzcy mieli jednak przed sobą trudniejszego przeciwnika niż Austriacy. Nadmorska równina i doliny Semanu i Osumu należały do najbardziej malarycznych okolic Albanii. Dopóki żołnierze siedzieli w obozach, jakoś się trzymali, ale w marszu, nocując w polu, często na bagnach, masowo zapadali na malarię. Włosi utrzymali Berat do końca sierpnia. Po kontrofensywie Pflanzera-Baltina Austriacy odzyskali miasto 25 sierpnia, a brytyjska chronologia notuje to pod 26 sierpnia.