Hintze ministrem spraw zagranicznych

9 lipca 1918 roku Niemcy dostały nowego szefa dyplomacji. Sekretarz stanu spraw zagranicznych Richard von Kühlmann, który w Brześciu i Bukareszcie podpisał pokoje z Rosją Radziecką i Rumunią, stracił urząd. Jego następcą został kontradmirał Paul von Hintze, dotychczasowy poseł w Norwegii. Tak datę zmiany podają biografie obu polityków w „Neue Deutsche Biographie” i niemieckie opracowania. W części źródeł za początek urzędowania Hintzego uchodzi 8 lipca, bo tego dnia cesarz oznajmił Kühlmannowi, że musi odejść.

Wyrok zapadł w Spa

Kühlmann sam przypieczętował swój los. 24 czerwca powiedział w Reichstagu, że samymi rozstrzygnięciami wojskowymi wojny zakończyć się nie da. Prawica i prasa wszechniemiecka uznały to za defetyzm, a feldmarszałek Paul von Hindenburg i generał Erich Ludendorff, którzy od miesięcy chcieli pozbyć się sekretarza stanu, dostali wreszcie pretekst. Nie pomogło, że następnego dnia Kühlmann tłumaczył się z przemówienia, a kanclerz Georg von Hertling próbował złagodzić jego wymowę.

Na początku lipca w kwaterze głównej w Spa obradowali cesarz, kanclerz i naczelne dowództwo. 2 i 3 lipca potwierdzili dalekosiężne cele wojenne Rzeszy, zarówno na zachodzie, jak i na wschodzie. Według historyków o odejściu Kühlmanna przesądzono już na rozmowie Hindenburga i Ludendorffa z Hertlingiem. 8 lipca Wilhelm II, ulegając generałom, przyjął sekretarza stanu i zakomunikował mu dymisję. Według części historyków kanclerz i wicekanclerz Friedrich von Payer przestrzegali przed poważnymi skutkami wewnętrznymi tej decyzji, ale nie zdołali jej powstrzymać. Encyclopaedia Britannica pisała w 1922 roku, że po dwóch tygodniach sporów o sens jednego zdania Kühlmann ustąpił „na życzenie Ludendorffa”.

Admirał w dyplomacji

Paul von Hintze urodził się w 1864 roku w Schwedt nad Odrą w rodzinie fabrykanta tytoniu. Od 1882 roku służył w marynarce. W 1898 roku na wodach Filipin łagodził konflikt z amerykańskim admirałem George’em Deweyem, a w latach 1903–1911 był w Petersburgu attaché morskim, a potem osobistym pełnomocnikiem wojskowym cesarza przy carze Mikołaju II. Wilhelm II cenił jego raporty i chętnie posługiwał się nim z pominięciem ambasady. W 1911 roku Hintze przeszedł z tytułem kontradmirała do służby dyplomatycznej. Był posłem w Meksyku w czasie rewolucji, od 1914 roku w Pekinie, gdzie trzy lata utrzymywał Chiny z dala od wojny, aż w marcu 1917 roku zerwały one stosunki z Niemcami, a następnie w Norwegii.

Według biografii w „Neue Deutsche Biographie” cesarz mianował go z inicjatywy swojego gabinetu cywilnego, ponieważ był do przyjęcia dla Ludendorffa. Uchodził za konserwatystę i człowieka naczelnego dowództwa, nie miał zaplecza w Reichstagu ani doświadczenia w polityce wewnętrznej. Nominację przeprowadzono bez oglądania się na partie większości, które rok wcześniej uchwaliły rezolucję pokojową i domagały się większego wpływu na rząd. Odejście Kühlmanna oznaczało, że z rządu zniknął ostatni wpływowy zwolennik pokoju kompromisowego, a generałowie zyskali kolejny dowód, że mogą obalać ministrów.

Pierwsze zadania

Nowy sekretarz stanu obejmował urząd w trudnej chwili. Trzy dni wcześniej w Moskwie zginął ambasador Wilhelm von Mirbach, a na froncie zachodnim Ludendorff kończył przygotowania do kolejnej ofensywy pod Reims. Hintze zaskoczył jednak tych, którzy widzieli w nim wykonawcę woli generałów. W polityce wobec Rosji trzymał się linii Kühlmanna: opowiadał się za współpracą z bolszewikami i przeciw interwencji zbrojnej. Pod koniec września, gdy generałowie uznali wojnę za przegraną i zażądali rozejmu, to w dużej mierze Hintze przekonał cesarza w Spa do zgody na rząd parlamentarny. Urząd sprawował niespełna trzy miesiące.