Alianci odbijają Florinę

17 września 1916 roku wojska francuskie i rosyjskie weszły do Floriny, greckiego miasta na linii kolejowej z Salonik do Bitoli. Bułgarzy zajęli je 17 sierpnia, na samym początku swojej ofensywy w zachodniej Macedonii, i trzymali przez równo miesiąc. Datę 17 września podają brytyjska historia oficjalna działań w Macedonii i włoski historyk Luigi Villari, autor wydanej w 1922 roku historii kampanii macedońskiej. Angielska Wikipedia pisze, że Francuzi weszli do miasta dopiero 23 września, ale nie podaje źródła tej daty. Brytyjska historia oficjalna wyjaśnia jedynie, że po zajęciu Floriny Francuzi jeszcze przez dwa tygodnie walczyli na wzgórzach na zachód i północny zachód od miasta, które opanowali dopiero 2 października, zdobywając górujący nad Floriną klasztor św. Marka. Przyjmujemy datę 17 września.

Pod koniec sierpnia bułgarskie natarcie utknęło na wzgórzach nad jeziorem Ostrowo, gdzie Serbowie utrzymali obronę. Generał Maurice Sarrail, naczelny dowódca wojsk sprzymierzonych w Macedonii, potrzebował jeszcze około dwóch tygodni, by przygotować kontrofensywę. Brytyjska historia oficjalna zauważa, że wojska rzucono do walki w pośpiechu, bez dość zaopatrzenia i amunicji, w dzikim i niemal bezdrożnym terenie. Główne uderzenie miały wykonać serbskie dywizje Dunajska i Wardarska, wspierane przez Morawską, wzdłuż drogi z Salonik, która biegnie na północ od jeziora Ostrowo przez Gorniczewo i Banicę w stronę Bitoli. Na lewym skrzydle generał Victor Cordonnier miał obejść bułgarskie pozycje od zachodu z francuską 156 Dywizją, rosyjską brygadą, a potem także z francuską 57 Dywizją.

Ofensywa ruszyła 12 września. Tego dnia 156 Dywizja zajęła wieś Rudnik, a Serbowie po silnym przygotowaniu artyleryjskim uderzyli na umocnione pozycje na grzbiecie Malka Nidže. 14 września zdobyli Gorniczewo, przełęcz między jeziorem Ostrowo a równiną Bitoli, i według brytyjskiej historii oficjalnej wzięli 32 działa. Villari pisze o 25 działach zdobytych już 13 września, a brytyjski dziennikarz Gordon Gordon-Smith, który towarzyszył Serbom, o 40 działach i około 2 tysiącach zabitych i rannych Bułgarów. Serbowie doszli do stacji kolejowej Ekshisu, ale Bułgarzy zdążyli wysadzić tam duży wiadukt, co na długo odcięło sprzymierzonym kolej dalej na zachód.

Po klęsce pod Gorniczewem Bułgarzy cofnęli prawe skrzydło, obracając się wokół górującego nad okolicą szczytu Kajmakczałan, na linię biegnącą stamtąd przez okolice Floriny. Francuzi i Rosjanie szli powoli. Według Villariego 156 Dywizja nacierała od Rudnika na Banicę, Rosjanie w stronę Neretskiej, a 57 Dywizja z dwoma pułkami strzelców afrykańskich w stronę Kastorii. Brytyjska historia oficjalna pisze, że Cordonniera opóźniało zmęczenie żołnierzy po długich marszach i trudności z przeciągnięciem artylerii, której konie były wycieńczone. Dopiero 17 września Francuzi i Rosjanie weszli do Floriny. Spór o tempo działań na lewym skrzydle był początkiem ostrego konfliktu między Sarrailem a Cordonnierem.

Odzyskanie Floriny zamknęło epizod bułgarskiego sierpniowego uderzenia, ale nie dawało jeszcze drogi do Bitoli. Bułgarzy trzymali się na wzgórzach na północ od miasta i na grzbietach na granicy serbskiej. Najważniejsza walka toczyła się teraz o Kajmakczałan, na który od 12 września wspinała się serbska Dywizja Drińska. Serbowie zdobyli go ostatecznie 30 września, a na początku października Bułgarzy cofnęli się nad Czarną Rzekę, na linię osłaniającą Bitolę.