Brytyjczycy zajmują Lindi

17 września 1916 roku brytyjska marynarka wojenna wysadziła w Lindi, głównym porcie południowej części Niemieckiej Afryki Wschodniej, indyjski 40 Pułk Pasztunów majora Henry’ego Tyndalla. Niemcy nie bronili miasta. Według historii pułku nie chcieli stawać do walki z artylerią okrętów, ale zamierzali trzymać nowe garnizony jak najbliżej wybrzeża. W kanale portowym trał z krążownika Talbot wydobył i zdetonował trzy niemieckie miny morskie, a na plażach znaleziono i unieszkodliwiono około 40 min lądowych. Następnego dnia oddział indyjskiej 5 Lekkiej Piechoty wylądował w Kiswere, w połowie drogi między Lindi a Kilwą.

Lindi, leżące nad zatoką u ujścia rzeki Lukuledi, było dawnym portem arabskich i suahilijskich karawan, które przywoziły tu kość słoniową i niewolników z okolic jeziora Niasa. Za czasów niemieckich miasto liczyło około 4000 mieszkańców i było siedzibą okręgu, z urzędem celnym, pocztą i telegrafem oraz garnizonem Schutztruppe. Przez jego port wywożono też do Berlina kości dinozaurów, wykopywane w latach 1909–1913 przez niemiecką ekspedycję na pobliskim wzgórzu Tendaguru, w tym szczątki olbrzymiego zauropoda znanego dziś jako Giraffatitan.

Porty południa

Po zajęciu Dar es Salaam generał Jan Smuts postanowił odciąć Niemców od całego wybrzeża aż po granicę z Portugalską Afryką Wschodnią. 7 września Brytyjczycy zajęli Kilwę. 11 września w Dar es Salaam zaokrętowano na transportowce około 1100 ludzi pod dowództwem Tyndalla: Pasztunów, batalion złożony z oddziałów 129 Pułku Beludżów i 5 Lekkiej Piechoty, około 200 strzelców z Zanzibaru i wyspy Mafia, około 200 żołnierzy Royal Marines i kilkudziesięciu marynarzy z dwunastoma karabinami maszynowymi.

13 września oddział wylądował bez oporu w Mikindani, około 190 kilometrów na południe od Kilwy, i zostawił tam jako załogę ponad stu Beludżów. Reszta poszła wybrzeżem do zatoki Sudi, gdzie w marcu niemiecki statek Marie, który przedarł się przez blokadę, wyładował haubice i amunicję dla Lettow-Vorbecka. Według historii pułku Sudi zajęto bez walki 15 września. Zostawiwszy tam dwie kompanie Beludżów, wojsko wróciło łodziami na transportowce, które musiały stać daleko od płytkiego brzegu, i popłynęło na północ, do Lindi.

Plan Smutsa wiązał się też z Portugalczykami. Generał Gil, który przybył z wojskami z Portugalii do Mozambiku, chciał najpierw maszerować na północ wybrzeżem i zająć po kolei Mikindani, Lindi, Kiswere i Kilwę. Smuts uważał, że te porty łatwiej zająć z morza, i proponował Portugalczykom marsz w głąb lądu, na żyzne okolice Masasi. Na początku września portugalski korpus dopiero się zbierał po długiej podróży, osłabiony chorobami, i szykował do przeprawy przez Rovumę. W kwietniu Portugalczycy zajęli trójkąt Kiongi przy jej ujściu, ale w maju nie zdołali przeprawić się na drugi brzeg.

Znaczenie

Brytyjska historia oficjalna (Hordern) zauważa, że od tej chwili całe wybrzeże niemieckiej kolonii pozostawało w rękach brytyjskich. Ostatnia droga, którą z morza mogły dotrzeć do Paula von Lettow-Vorbecka broń i zaopatrzenie, została zamknięta. Lindi stało się jedną z baz brytyjskich na południu, ale jego załoga długo nie wychodziła daleko za miasto. Gdy 27 września Tyndall poszedł ze stu żołnierzami około 25 kilometrów w głąb lądu, natrafił na silny oddział niemiecki w ukrytych okopach i po walce musiał wrócić do Lindi.