Belgia odrzuca niemieckie żądania

3 sierpnia 1914 roku o godzinie 7 rano, dokładnie w chwili upływu terminu, rząd Belgii przekazał Niemcom odpowiedź na ultimatum z poprzedniego wieczoru. Była to stanowcza odmowa. Belgia nie zgodziła się na przemarsz wojsk niemieckich przez swoje terytorium i zapowiedziała, że będzie się bronić.

Decyzję podjęto w nocy podczas narady rządu i przywódców politycznych, zwołanej przez króla Alberta I. Mimo świadomości, że armia belgijska jest nieporównanie słabsza od niemieckiej, nikt nie opowiedział się za ustępstwem. W odpowiedzi stwierdzono, że przyjęcie niemieckich propozycji oznaczałoby poświęcenie honoru narodu i zdradę obowiązków wobec Europy. Belgia przypominała, że jej neutralność gwarantowały mocarstwa, w tym Prusy, i zapowiadała, że odeprze każdy zamach na swoje prawa wszelkimi dostępnymi środkami.

Tego samego dnia król Albert zwrócił się do króla Wielkiej Brytanii Jerzego V z apelem o dyplomatyczne wsparcie w obronie belgijskiej neutralności. Rząd w Brukseli nie wzywał jeszcze pomocy wojskowej gwarantów. Chciał, by nie było żadnych wątpliwości, że to Niemcy jako pierwsze naruszą belgijską granicę.

Odmowa miała ogromne znaczenie moralne i polityczne. Małe państwo odrzuciło żądania najpotężniejszej armii Europy, wiedząc, że grozi mu inwazja i zniszczenie. W Wielkiej Brytanii i w innych krajach postawa Belgii wzbudziła powszechny podziw i stała się jednym z głównych argumentów za przystąpieniem Londynu do wojny.

Następnego dnia, 4 sierpnia rano, wojska niemieckie przekroczyły granicę Belgii. Belgijska armia, zmobilizowana kilka dni wcześniej, przystąpiła do obrony, a pierwsze ciężkie walki rozgorzały wokół fortów Liège.