Wielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Austro-Węgrom

12 sierpnia 1914 roku Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom. Źródła różnią się co do dokładnej daty francuskiej deklaracji, podając 11 lub 12 sierpnia, ale w obu stolicach decyzje zapadły praktycznie równocześnie. Tym samym zamknął się krąg wypowiedzeń wojny między wielkimi mocarstwami Europy.

Dziwna zwłoka

Choć cały kryzys zaczął się od konfliktu Austro-Węgier z Serbią, Londyn i Paryż przez ponad tydzień od wybuchu wojny z Niemcami utrzymywały stosunki z Wiedniem. Monarchia habsburska nie zaatakowała bezpośrednio ani Francji, ani Wielkiej Brytanii, a jej armia walczyła na Bałkanach i przygotowywała się do starcia z Rosją.

Sytuacja zmieniła się, gdy 6 sierpnia Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Rosji, sojuszniczce Francji i Wielkiej Brytanii. Francja zarzucała ponadto Wiedniowi, że wysyła swoje wojska na pomoc Niemcom. 10 sierpnia Paryż zerwał stosunki dyplomatyczne z Wiedniem, a dwa dni później oba państwa Ententy ogłosiły, że znajdują się w stanie wojny z monarchią habsburską. Ambasador Austro-Węgier w Londynie, hrabia Albert Mensdorff, który do końca starał się ratować pokój, opuścił Wielką Brytanię.

Wojna na wszystkich kierunkach

Od 12 sierpnia wszystkie mocarstwa Ententy, czyli Francja, Wielka Brytania i Rosja, walczyły zarówno z Niemcami, jak i z Austro-Węgrami. Dla monarchii habsburskiej oznaczało to przede wszystkim zagrożenie na morzu. Francuska i brytyjska flota na Morzu Śródziemnym mogły teraz zablokować austro-węgierską flotę na Adriatyku. Już 16 sierpnia francuskie okręty zatopiły u wybrzeży Czarnogóry austro-węgierski krążownik SMS Zenta.

Znaczenie

Wypowiedzenie wojny Austro-Węgrom miało przede wszystkim znaczenie polityczne. Pokazywało, że wojna nie jest już serią odrębnych konfliktów, lecz starciem dwóch bloków: państw centralnych i Ententy. Na lądzie wojska francuskie i austro-węgierskie przez długi czas się nie spotykały. Do bezpośrednich starć doszło dopiero później, między innymi na froncie bałkańskim i od 1915 roku na froncie włoskim, gdzie do Ententy dołączyły Włochy.