Francja ogłasza pierwszą listę kontrabandy

11 sierpnia 1914 roku rząd Francji opublikował w dzienniku urzędowym pierwsze listy kontrabandy wojennej. Określały one, jakie towary francuska marynarka może zatrzymywać na morzu, także na statkach państw neutralnych, jeśli są przeznaczone dla nieprzyjaciela. Tydzień wcześniej podobną proklamację wydała Wielka Brytania.

Dwie listy

Francuskie przepisy, podobnie jak brytyjskie, dzieliły towary na dwie grupy. Kontrabandę bezwzględną stanowiły przedmioty służące wyłącznie wojnie, takie jak broń, amunicja i materiały wybuchowe. Kontrabanda względna obejmowała towary mogące służyć zarówno cywilom, jak i wojsku, na przykład żywność, paliwo czy materiały do produkcji. Te można było konfiskować tylko wtedy, gdy były przeznaczone dla sił zbrojnych lub władz nieprzyjaciela.

Listy opierały się na deklaracji londyńskiej z 1909 roku, która próbowała uporządkować prawo wojny morskiej. Francja wprowadziła do nich jedną istotną zmianę: balony, samoloty i ich części przeniesiono z listy kontrabandy względnej na bezwzględną. Było to znakiem czasów: lotnictwo, jeszcze kilka lat wcześniej traktowane jako ciekawostka techniczna, stawało się bronią.

Wspólna polityka sojuszników

Francja i Wielka Brytania zobowiązały się wobec państw neutralnych, przede wszystkim Stanów Zjednoczonych, że będą przestrzegać deklaracji londyńskiej, choć z własnymi zmianami i uzupełnieniami. W praktyce w kolejnych miesiącach oba państwa coraz bardziej rozszerzały listy kontrabandy, a granica między towarami wojskowymi i cywilnymi zacierała się.

Znaczenie

Listy kontrabandy były podstawą blokady morskiej państw centralnych. Choć główną rolę odgrywała w niej brytyjska flota, Francja uczestniczyła w niej zwłaszcza na Morzu Śródziemnym. Blokada, stopniowo zaostrzana, odcięła Niemcy i Austro-Węgry od wielu surowców i żywności, przyczyniając się do niedoborów i głodu w ostatnich latach wojny.