Wielka Brytania modyfikuje deklarację londyńską

20 sierpnia 1914 roku brytyjski rząd wydał pierwsze zarządzenie Rady Królewskiej (Order in Council) dotyczące deklaracji londyńskiej. Wielka Brytania ogłosiła, że w czasie wojny będzie przestrzegać tej umowy, ale z własnymi uzupełnieniami i zmianami. W praktyce zmiany te znacznie rozszerzały możliwości kontroli handlu morskiego.

Niedoszła konwencja

Deklaracja londyńska, podpisana w 1909 roku, miała uporządkować prawo wojny morskiej, w tym zasady dotyczące kontrabandy i blokady. Wielka Brytania ją podpisała, ale nigdy nie ratyfikowała. Wiele osób w Londynie uważało, że zbyt mocno ogranicza ona możliwości potężnej brytyjskiej floty. Po wybuchu wojny państwa neutralne, przede wszystkim Stany Zjednoczone, zwróciły się do walczących stron z pytaniem, czy będą stosować deklarację.

Zasada podróży ciągłej

Najważniejsza zmiana dotyczyła tak zwanej kontrabandy względnej, czyli towarów mogących służyć zarówno ludności cywilnej, jak i wojsku, takich jak żywność czy paliwo. Według deklaracji można je było zatrzymywać tylko wtedy, gdy płynęły bezpośrednio do portów nieprzyjaciela. Brytyjczycy postanowili, że będą je konfiskować także wtedy, gdy statek płynie do portu neutralnego, jeśli ostatecznym odbiorcą towaru są władze lub armia przeciwnika.

Była to tak zwana zasada podróży ciągłej, znana z czasów wojen napoleońskich. Pozwalała zatrzymywać ładunki płynące do neutralnych Holandii czy Danii, jeśli można było udowodnić, że w rzeczywistości trafią do Niemiec.

Znaczenie

Zarządzenie z 20 sierpnia było ważnym krokiem w budowie blokady morskiej Niemiec. Wywołało protesty państw neutralnych, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych, które broniły prawa do swobodnego handlu. W kolejnych miesiącach Wielka Brytania stopniowo wprowadzała dalsze zmiany, a w 1916 roku całkowicie odstąpiła od deklaracji londyńskiej. Blokada, coraz szczelniejsza, stała się jedną z najważniejszych broni aliantów w tej wojnie.