Ala os-Saltane premierem Persji

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 6 czerwca 1917 roku, że Ala os-Saltane po raz drugi został premierem Persji i objął zarazem ministerstwo spraw zagranicznych. Perskie zestawienia rządów datują początek jego urzędowania na 15 chordada 1296 roku według kalendarza irańskiego, czyli na 5 czerwca. Nowy gabinet zastąpił rząd Wosuga od-Dole, który podał się do dymisji pod koniec maja. Szach Ahmad powierzył władzę jednemu z najstarszych perskich polityków, człowiekowi, który zaczynał karierę jeszcze w połowie XIX wieku.

Dyplomata z Bagdadu

Mirza Mohammad Ali Chan był synem perskiego konsula generalnego w Bagdadzie i według Encyclopaedia Iranica urodził się w tym mieście w 1838 roku. Niektóre zestawienia podają wcześniejszą datę, nawet 1829 rok, a część perskich biografii jako miejsce urodzenia wskazuje Choj w perskim Azerbejdżanie. Całe życie spędził w służbie dyplomatycznej. Przez około dziesięć lat był konsulem generalnym w Bombaju, potem w Bagdadzie i w Tyflisie. W 1889 roku szach Naser ad-Din odwołał z Londynu niezadowalającego go posła Malkom Chana i wysłał tam właśnie jego, nadając mu przy tym tytuł Ala os-Saltane. Perskie biografie podają, że na placówce w Londynie spędził 18 lat. Jego synowie kształcili się w Anglii, a jeden z nich, Hosejn Ala, był później premierem Iranu.

Po rewolucji konstytucyjnej Ala os-Saltane wrócił do kraju i wielokrotnie kierował dyplomacją. W styczniu 1913 roku stanął po raz pierwszy na czele rządu i kierował nim do sierpnia 1914 roku, gdy premierem został Mostowfi ol-Mamalek, a on sam przeszedł do resortu spraw zagranicznych. W sierpniu 1915 roku był ministrem sprawiedliwości w trzecim rządzie Mostowfiego. W 1917 roku miał już blisko osiemdziesiąt lat. Perskie opracowania opisują go jako człowieka religijnego, uczciwego i zachowawczego, skłaniającego się ku Wielkiej Brytanii, ale zarazem chorowitego i mało energicznego.

Teheran w czasie terroru

Nowy premier obejmował urząd w niespokojnym czasie. Od jesieni 1916 roku w Teheranie działał tajny Komitet Kary (Komite-je Modżazat), który mordował ludzi uznanych przez siebie za zdrajców i agentów obcych mocarstw. 22 maja 1917 roku jego zamachowiec zabił w redakcji Matina os-Saltane, byłego posła i wydawcę gazety „Asr-e Dżadid”, uchodzącego za stronnika Rosji. Perskie opracowania wiążą z tym zabójstwem dymisję Wosuga. Komitet nie przerwał działalności po zmianie rządu: 7 czerwca, dzień po dacie podanej przez brytyjską chronologię, zginął kolejny były poseł, duchowny Mirza Mohsen. Organizację rozbiły dopiero aresztowania w lipcu 1917 roku.

Zmieniało się też położenie międzynarodowe Persji. Po rewolucji lutowej Persowie zaczęli liczyć na wycofanie rosyjskich wojsk z północy kraju. Nowy gabinet był wobec Wielkiej Brytanii znacznie chłodniejszy od poprzedniego. Najbardziej odczuł to generał Percy Sykes, bo rząd cofnął uznanie South Persia Rifles, oddziałów, które Sykes tworzył na południu kraju. Brytyjski poseł w Teheranie Charles Marling ocenił w 1918 roku, że Persja nigdy nie miała słabszego, mniej kompetentnego i bardziej krótkowzrocznego rządu niż ten, który pod „nominalnym przewodnictwem” Ala os-Saltane sprawował władzę od czerwca do listopada 1917 roku.

Gabinet przetrwał niespełna pół roku. W drugiej połowie listopada 1917 roku, już po rewolucji październikowej w Rosji, na czele rządu stanął znów Ajn od-Dole, który był premierem w 1915 roku. Według brytyjskiej chronologii Ala os-Saltane kierował jeszcze ministerstwem spraw zagranicznych do stycznia 1918 roku. Zmarł w Teheranie 23 czerwca 1918 roku.