Bitwa pod Kraśnikiem

Bitwa pod Kraśnikiem rozegrała się w dniach 23–25 sierpnia 1914 roku na południowej Lubelszczyźnie, na ziemiach należących wówczas do Królestwa Polskiego pod panowaniem rosyjskim. Była pierwszym starciem wielkiej bitwy galicyjskiej i pierwszym zwycięstwem armii austro-węgierskiej w I wojnie światowej.

Ofensywa na północ

Szef austro-węgierskiego sztabu generalnego Franz Conrad von Hötzendorf postanowił uderzyć z Galicji na północ, w głąb Królestwa Polskiego, między Wisłą a Bugiem. Liczył, że rozbije rosyjskie armie, zanim Rosja zdąży w pełni zmobilizować swoje siły. Na lewym skrzydle ofensywy nacierała austro-węgierska 1 Armia generała Victora Dankla.

Rosjanie również przygotowywali natarcie. Ich 4 Armia, dowodzona przez generała Antona Salzę, maszerowała na południe, w stronę Galicji. Żadna ze stron nie wiedziała dokładnie, gdzie znajdują się główne siły przeciwnika.

Przebieg

23 sierpnia obie armie zderzyły się na południe od Kraśnika, na pagórkowatym, poprzecinanym wąwozami terenie. Austro-Węgrzy mieli przewagę liczebną i od początku spychali prawe skrzydło Rosjan. 24 sierpnia walki objęły cały front. 25 sierpnia Dankl skupił uderzenie na swoim lewym skrzydle, a Rosjanie, zagrożeni oskrzydleniem, zaczęli wycofywać się w kierunku Lublina.

Według szacunków historyków Austro-Węgry straciły około 15 tysięcy żołnierzy, a Rosjanie około 25 tysięcy, w tym 6 tysięcy jeńców.

Znaczenie

Kraśnik dał Austro-Węgrom chwilę radości po klęsce w Serbii. Dankl został bohaterem, a później otrzymał tytuł z przydomkiem „von Krasnik”. Generał Salza stracił dowództwo, a na jego miejsce przyszedł generał Aleksiej Ewert. Kilka dni później austro-węgierska 4 Armia odniosła zwycięstwo pod Komarowem.

Sukcesy na północy okazały się jednak krótkotrwałe. Na wschodzie, pod Lwowem, Rosjanie rozbijali słabsze armie austro-węgierskie, a na początku września zajęli miasto. Po nieudanych walkach pod Rawą Ruską Conrad musiał nakazać odwrót całego frontu za San. Po obu stronach frontu walczyło wielu Polaków, poborowych armii rosyjskiej i austro-węgierskiej.