Blokada Niemieckiej Afryki Wschodniej

1 marca 1915 roku weszła w życie brytyjska blokada morska wybrzeża Niemieckiej Afryki Wschodniej. Rząd brytyjski ogłosił ją kilka dni wcześniej, a zgodnie z komunikatem obowiązywała od północy z 28 lutego na 1 marca. Objęła całe wybrzeże kolonii razem z przybrzeżnymi wyspami. Statkom neutralnym, które znajdowały się w blokowanych wodach, dano cztery dni na ich opuszczenie.

Dlaczego formalna blokada

Brytyjskie okręty pilnowały wschodnioafrykańskiego wybrzeża od wielu miesięcy, przede wszystkim z powodu krążownika Königsberg, zamkniętego od końca października w delcie Rufidżi. Dopóki jednak nie ogłoszono blokady, Royal Navy mogła zatrzymywać na morzu tylko statki wroga i ładunki uznane za kontrabandę. Formalna blokada, ogłoszona zgodnie z prawem międzynarodowym, pozwalała zatrzymać każdy statek, także neutralny, który próbowałby wpłynąć do niemieckiego portu lub z niego wypłynąć.

Brytyjczykom chodziło o odcięcie kolonii od wszelkich dostaw z zewnątrz. Siły podpułkownika Paula von Lettow-Vorbecka, które w listopadzie 1914 roku odparły brytyjski desant pod Tangą, potrzebowały broni, amunicji i lekarstw. Bez nich niemiecki opór w Afryce Wschodniej musiałby prędzej czy później osłabnąć.

Okręty blokady

Kilka dni później do wybrzeży Afryki Wschodniej przybył na starym pancerniku Goliath wiceadmirał Herbert King-Hall, dowódca stacji Przylądka Dobrej Nadziei, i objął dowództwo. Wybrzeże podzielono na trzy odcinki, a pilnowały go krążowniki lekkie Weymouth i Hyacinth, mniejsze krążowniki Pioneer i Pyramus, krążownik pomocniczy Kinfauns Castle oraz kilka mniejszych jednostek. Część z nich musiała zarazem strzec ujść Rufidżi, by Königsberg nie wymknął się na ocean. Ważnym oparciem stała się zajęta w styczniu wyspa Mafia, leżąca naprzeciw delty.

Nieszczelny kordon

Upilnowanie kilkuset kilometrów wybrzeża, pełnego zatok, raf i ujść rzek, okazało się bardzo trudne. Już w kwietniu 1915 roku przez blokadę przedarł się niemiecki statek zaopatrzeniowy Kronborg, wcześniej brytyjski Rubens, płynący pod duńską banderą. Dostrzeżony przez Hyacinth, schronił się w zatoce Manza i został podpalony przez własną załogę, ale według większości relacji Niemcom udało się potem wydobyć znaczną część jego ładunku, w tym karabiny i amunicję. Mimo takich wyłomów blokada w dłuższej perspektywie skutecznie odcięła kolonię od Niemiec. Siły Lettow-Vorbecka musiały coraz bardziej polegać na tym, co zdołały wyprodukować na miejscu lub zdobyć na przeciwniku.