Brytyjczycy wkraczają do Togolandu i zajmują Lomé

W pierwszych dniach sierpnia 1914 roku wojna dotarła do Afryki. Oddziały brytyjskie z kolonii Złotego Wybrzeża, dzisiejszej Ghany, przekroczyły granicę niemieckiego Togolandu i zajęły jego stolicę, Lomé. Ówczesne kroniki odnotowują to wydarzenie pod datą 8 sierpnia.

Najmniejsza kolonia, ważna radiostacja

Togoland był niewielką niemiecką kolonią nad Zatoką Gwinejską, otoczoną posiadłościami brytyjskimi i francuskimi. Nie miał silnej załogi wojskowej: bronili go głównie miejscowi żołnierze policji kolonialnej pod dowództwem niemieckich oficerów. Kolonia miała jednak jeden cenny obiekt: nowoczesną radiostację w Kamina, około 100 kilometrów w głąb lądu. Łączyła ona Berlin z niemieckimi koloniami w Afryce i z okrętami na Atlantyku.

Niemiecki gubernator zaproponował na początku wojny, by kolonia pozostała neutralna. Brytyjczycy odrzucili tę propozycję. Niemcy uznali, że nie obronią wybrzeża, ogłosili Lomé miastem otwartym i wycofali swoje siły w głąb kraju, by bronić radiostacji. Dzięki temu brytyjskie oddziały, dowodzone przez kapitana Fredericka Bryanta, zajęły stolicę bez walki.

Pierwszy strzał

W czasie marszu na Lomé doszło do potyczki z niemiecką policją kolonialną. Według brytyjskich źródeł kapral Alhaji Grunshi z pułku Złotego Wybrzeża oddał wówczas, 7 sierpnia, pierwszy strzał brytyjskiego żołnierza w całej I wojnie światowej.

Koniec kolonii

Od wschodu, z francuskiego Dahomeju, do Togolandu wkroczyły wojska francuskie. Niemcy stawiali opór przez kilka tygodni. W nocy z 24 na 25 sierpnia wysadzili radiostację w Kamina, a 26 sierpnia skapitulowali. Togoland był pierwszą kolonią niemiecką utraconą w tej wojnie. Po wojnie został podzielony między Wielką Brytanię i Francję.