Francuzi odbijają Thiaumont

30 czerwca 1916 roku dwa bataliony francuskiego 248 Pułku Piechoty zaatakowały ruiny umocnienia Thiaumont na grzbiecie na północ od Verdun. Tydzień wcześniej zdobyli je Niemcy w wielkim natarciu poprzedzonym ostrzałem gazowym. Brytyjska chronologia wojny notuje, że tego dnia Francuzi odbili Thiaumont. Był to jednak tylko jeden z wielu epizodów walki o kawałek rozoranego pociskami grzbietu, w której umocnienie co kilka dni zmieniało właściciela, a relacje o tym, co dokładnie zdarzyło się 30 czerwca, różnią się między sobą.

Od 24 czerwca dowódca 2 Armii, generał Robert Nivelle, bez przerwy rzucał do kontrataków kolejne bataliony, by odzyskać utracony teren między Thiaumont a Fleury. Z umocnienia, z jego betonowym schronem, kazamatą i wieżyczką karabinów maszynowych, zostało już wtedy tylko rumowisko betonu i powyginanego żelaza wśród lejów po pociskach. Według opisu walk przytaczanego przez francuskich badaczy fortyfikacji Verdun Francuzi odbili je 28 czerwca, stracili w nocy, odzyskali 29 czerwca i ponownie stracili 30 czerwca.

Atak 248 Pułku przygotowano w pośpiechu. Wieczorem 29 czerwca dwa bataliony pod dowództwem podpułkownika Marchanda wyszły z cytadeli Verdun na pozycje wyjściowe, kilkaset metrów na południowy zachód od umocnienia. Natarcie wyznaczono na dziesiątą rano, a artyleria miała przygotować je od szóstej. Według dziennika działań pułku francuskie działa otworzyły jednak ogień już o trzeciej w nocy, gdy kolumny jeszcze maszerowały, a źle wymierzone pociski spadały na własną piechotę i zabiły lub raniły wielu oficerów i żołnierzy. Marchand prosił o przesunięcie ataku na następny dzień, ale dowództwo kazało atakować zgodnie z planem.

O dziesiątej ocaleli żołnierze ruszyli małymi grupami przez pole lejów. Na tym, co stało się dalej, źródła się rozchodzą. Przewodnik Michelin po polu bitwy, wydany w 1919 roku, i francuskie relacje oparte na wojennych komunikatach podają, że 248 Pułk zajął Thiaumont w południe, stracił je około szesnastej i odzyskał następnego dnia, 1 lipca. Według dziennika działań pułku, cytowanego przez współczesnych badaczy, atak załamał się w ogniu niemieckich karabinów maszynowych i granatów rzucanych z lejów, a Francuzi zatrzymali się około stu metrów przed umocnieniem i przeczekali w lejach do nocy.

Walki trwały dalej. Według tego samego opisu umocnienie jeszcze cztery razy przechodziło z rąk do rąk, aż 4 lipca zostało w niemieckich rękach, a przewodnik Michelin mówi o walkach do 9 lipca. W tym czasie, 1 lipca, Brytyjczycy i Francuzi uderzyli nad Sommą, a Niemcy zaczęli zabierać spod Verdun artylerię i dywizje. Francuzi zdobyli ruiny Thiaumont na stałe dopiero w swojej wielkiej kontrofensywie 24 października 1916 roku.