Imperium Osmańskie zarządza mobilizację

Wraz z mobilizacjami wielkich mocarstw także Imperium Osmańskie zaczęło przygotowywać się do wojny. Ówczesne kroniki podają, że 31 lipca 1914 roku rząd w Konstantynopolu zarządził mobilizację, która miała rozpocząć się 3 sierpnia. Według innych źródeł rozkaz wydano formalnie 1 sierpnia, a ogłoszono go publicznie dzień później. Pewne jest, że mobilizacja ruszyła 3 sierpnia.

Kluczową postacią był minister wojny Enver Pasza, jeden z przywódców rządzących krajem młodoturków. Enver od dłuższego czasu opowiadał się za sojuszem z Niemcami. Już pod koniec lipca zaproponował go niemieckiemu ambasadorowi, a 2 sierpnia wąska grupa osmańskich przywódców podpisała z Niemcami tajny traktat sojuszniczy, wymierzony przede wszystkim w Rosję. O porozumieniu nie wiedziała większość członków rządu ani parlament.

Oficjalnie imperium ogłosiło jednak tzw. zbrojną neutralność. Mobilizacja miała wzmocnić jego pozycję, ale nie oznaczała natychmiastowego przystąpienia do wojny. Osmańska armia, osłabiona klęskami w wojnach bałkańskich, potrzebowała czasu, a część elit wciąż liczyła, że uda się uniknąć zaangażowania w konflikt.

Nastroje w Konstantynopolu szybko się jednak zmieniały. Na początku sierpnia Wielka Brytania zarekwirowała dwa pancerniki budowane w brytyjskich stoczniach na zamówienie osmańskie, opłacone w dużej mierze ze zbiórek społecznych. Włączone do Royal Navy jako HMS Agincourt i HMS Erin, wywołały w Turcji falę oburzenia. Kilka dni później przez Dardanele wpłynął niemiecki krążownik liniowy SMS Goeben, który wkrótce formalnie przekazano marynarce osmańskiej.

Mobilizacja z przełomu lipca i sierpnia była pierwszym krokiem na drodze, która pod koniec października 1914 roku doprowadziła Imperium Osmańskie do wojny po stronie Niemiec i Austro-Węgier.