Koniec bitwy nad Scarpe
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Front zachodni
- Data:
- 30 sierpnia 1918
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Bitwa:
- Bitwa nad Scarpe
30 sierpnia 1918 roku był ostatnim dniem bitwy nad Scarpe, którą Korpus Kanadyjski rozpoczął cztery dni wcześniej na wschód od Arras. Po trzech dniach ciężkich walk o Monchy-le-Preux, doliny Cojeul i Sensée oraz linię Fresnes–Rouvroy wyczerpane 2 i 3 Dywizja Kanadyjska zostały w nocy z 28 na 29 sierpnia zluzowane przez 1 Dywizję Kanadyjską i brytyjską 4 Dywizję, podporządkowaną generałowi Arthurowi Curriemu. Teraz chodziło już tylko o to, by zdobyć resztę linii Fresnes–Rouvroy i przełącznik pod Vis-en-Artois, które miały posłużyć jako podstawa wyjściowa do szturmu na najsilniejszą pozycję w tej okolicy, linię Drocourt–Quéant.
Najważniejszym wydarzeniem dnia było natarcie 1 Brygady Kanadyjskiej generała Williama Griesbacha. Korzystając z tego, że sąsiedni XVII Korpus z brytyjskiej 3 Armii dzień wcześniej doszedł pod Hendecourt, na tyły niemieckiej linii, dowódca 1 Dywizji generał Archibald Macdonell i Griesbach postanowili obejść niemiecką pozycję od południa. Dwa bataliony podeszły nocnym marszem na odcinek sąsiedniej armii i o 4.40 uderzyły na północ, za zaporą ogniową, która przesuwała się wzdłuż frontu z prawa na lewo. Trzeci batalion zaatakował jednocześnie od czoła i oczyszczał okopy w kierunku południowym. Obrońcy zostali całkowicie zaskoczeni. Około siódmej rano bataliony spotkały się przy lasku Upton Wood. Kanadyjczycy odparli kontratak, a po zmroku zajęli sam lasek, biorąc 50 jeńców i pięć karabinów maszynowych. Według niemieckiej relacji, którą przytacza kanadyjska historia oficjalna, dwa bataliony 121 Pułku Rezerwowego zostały zniszczone: uszło tylko 50 ludzi, a reszta, razem ze sztabami obu batalionów, trafiła do niewoli. Wyczerpaną wirtemberską 26 Dywizję Rezerwową trzeba było wycofać z frontu.
Po południu brytyjska 4 Dywizja przeszła przez podmokłą dolinę Sensée, miejscami w wodzie do pasa, i zajęła wieś Éterpigny. Na północ od Scarpe szkocka 51 Dywizja, przejęta już przez XXII Korpus, przesunęła linię o kilkaset metrów i zajęła opuszczoną przez Niemców wieś Plouvain. Gorzej poszło na prawo od Kanadyjczyków: rano świeża dywizja niemiecka odbiła z rąk londyńskiej 56 Dywizji zdobyte dzień wcześniej ruiny Bullecourt.
Tego samego dnia dowódca 1 Armii generał Henry Horne spotkał się z Curriem. Obaj uznali linię Drocourt–Quéant za kręgosłup niemieckiej obrony na tym odcinku. Postanowili, jak zapisano, „nie atakować jej, dopóki nie będziemy gotowi, a wtedy pójść na całość”, i ponownie odłożyli natarcie. Następnego dnia 1 Armia wyznaczyła je na 2 września. Korpus Kanadyjski miał przełamać linię i od razu iść dalej, by zdobyć przeprawy na Kanale du Nord. Dostał do tego brygadę czołgów, batalion samochodów pancernych i pułk kawalerii. Tymczasem ciężkie haubice bez przerwy niszczyły zasieki przed niemiecką pozycją.
Brytyjska komisja do spraw nazewnictwa bitew uznała 30 sierpnia za ostatni dzień bitwy nad Scarpe. Według kanadyjskiej historii oficjalnej w ciągu pierwszych trzech dni 2 i 3 Dywizja Kanadyjska posunęły się na coraz szerszym froncie o ponad osiem kilometrów, wzięły ponad 3300 jeńców, 53 działa i 519 karabinów maszynowych, ale same straciły 254 oficerów i 5547 szeregowych. 2 września Kanadyjczycy uderzyli na linię Drocourt–Quéant i ją przełamali.