TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Koniec obrony Jerozolimy

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Bliski Wschód
Data:
30 grudnia 1917
Autor:
Natalia
Bitwa:
Obrona Jerozolimy
Tagi:
Imperium Osmańskie, Wielka Brytania, Erich von Falkenhayn

30 grudnia 1917 roku o czwartej rano londyńska 180 Brygada zajęła wieś Bajtin, biblijne Betel, około piętnastu kilometrów na północ od Jerozolimy. Jej żołnierze szli przez całą noc na kompas, przez strome, skaliste jary, niosąc na plecach karabiny maszynowe i amunicję, przy księżycu prawie w pełni, ale schowanym za chmurami. W ciągu dnia 60 Dywizja jeszcze nieco poprawiła linię przy drodze do Nablusu, po czym dowódca XX Korpusu, generał porucznik sir Philip Chetwode, wstrzymał natarcie. Tak zakończyła się obrona Jerozolimy, ostatnia bitwa brytyjskiej kampanii w Palestynie w 1917 roku.

Bitwa zaczęła się trzy dni wcześniej od tureckiego natarcia. W nocy z 26 na 27 grudnia dywizje Ericha von Falkenhayna uderzyły wzdłuż drogi do Nablusu, by odbić Jerozolimę, ale przez cały dzień nie zdołały zdobyć wzgórza Tall al-Ful i przełamać obrony 60 Dywizji. W tym samym czasie 10 Dywizja (irlandzka) i część 74 Dywizji uderzyły na zachodnie skrzydło Turków. 28 grudnia Brytyjczycy przeszli do natarcia na całym froncie. Zajęli niemal bez walki wioskę Al-Dżib, o którą miesiąc wcześniej na próżno wykrwawiły się dwie dywizje, oraz wsie przy drodze do Nablusu, a po walce na ulicach Bajtunję.

29 grudnia przyszła kolej na Ramallah i Al-Birę. Ramallah zajęła o 9.15 230 Brygada 74 Dywizji. W łacińskim kościele żołnierze znaleźli około stu chorych i rannych Turków, zagłodzonych i od pięciu dni bez zmiany opatrunków, a wśród nich ośmiu rannych Brytyjczyków. Al-Birę, leżącą na drodze do Nablusu, osłaniało strome wzgórze Szab Salah. Londyńczycy zdobyli je o 15.30, a po ostrzale artyleryjskim 181 Brygada weszła do wsi, biorąc 42 jeńców. Brytyjskie działa ostrzeliwały gęstą kolumnę Turków cofających się na północ, a lotnicy przez trzy dni bombardowali i ostrzeliwali z karabinów maszynowych tureckie kolumny na drodze. Wieczorem bataliony 60 Dywizji ruszyły w nocny marsz na Bajtin.

Według brytyjskiej historii oficjalnej Turcy zostawili na polu bitwy około tysiąca zabitych i oddali do niewoli 558 ludzi, ale zdołali wycofać całą artylerię. Inne opracowania podają ponad 750 jeńców. XX Korpus stracił około tysiąca ludzi. Historia oficjalna uznaje, że Falkenhayn zagrał Chetwode’owi na rękę: jego wojska wyczerpały się w atakach na dobrze przygotowaną obronę i nie zdołały odeprzeć uderzenia w skrzydło. Przed całkowitą klęską uratowały je znowu góry i zimowa pogoda. Front przesunął się o kilka do około dziesięciu kilometrów na północ, a od północy Jerozolimie nic już nie groziło.

Tak skończyły się dwa miesiące niemal nieprzerwanych walk, które zaczęły się 31 października pod Beer Szewą. Wojska generała sir Edmunda Allenby’ego przeszły w tym czasie od granicy Synaju po Jafę i góry na północ od Jerozolimy. Teraz musiały odpocząć, a ulewy, które zniszczyły drogi i tory na równinie, na długo wstrzymały dowóz zaopatrzenia. Następne natarcie, na wschód, ku Jerychu i dolinie Jordanu, Allenby przeprowadził dopiero w drugiej połowie lutego 1918 roku. Falkenhayn nie doczekał go na stanowisku. Na początku 1918 roku odwołano go z Palestyny, a dowództwo grupy armii „Yıldırım” objął 1 marca Otto Liman von Sanders.