Nalot na Étaples

W nocy z 19 na 20 maja 1918 roku, w tych samych godzinach, gdy nad Londynem trwał ostatni wielki nalot Gothów, inne niemieckie bombowce zaatakowały Étaples na wybrzeżu kanału La Manche, na południe od Boulogne-sur-Mer. Ich celem był most kolejowy na rzece Canche. Mostu nie trafiły, ale bomby spadły na skupione wokół niego szpitale i obozy wojskowe. Według brytyjskiej historii oficjalnej wojny powietrznej H. A. Jonesa zginęły 182 osoby, 643 zostały ranne, a dziesięciu ludzi zaginęło.

Miasto szpitali przy torach

Étaples było od 1915 roku jedną z największych brytyjskich baz we Francji. Wokół małego portu rybackiego wyrosły rozległe obozy, przez które przechodzili żołnierze uzupełnień jadący na front, oraz co najmniej kilka dużych szpitali, brytyjskich i kanadyjskich, z tysiącami łóżek. Kanadyjski 1 Szpital Ogólny działał tu od maja 1915 roku, później dołączyły do niego kolejne kanadyjskie jednostki. Szpitale stały tuż przy głównej linii kolejowej z Boulogne do Abbeville.

Wiosną 1918 roku ta linia nabrała ogromnego znaczenia. Po niemieckich ofensywach nad Sommą i nad Lys Brytyjczycy stracili inne połączenia i została im tylko jedna kolej biegnąca wzdłuż frontu, właśnie przez Boulogne i Abbeville. Według Jonesa długim kamiennym wiaduktem nad ujściem Canche przejeżdżało około stu pociągów wojskowych dziennie. Brytyjczycy zaczęli budować zapasowy most nieco w górę rzeki, ale Niemcy też doskonale znali wagę tego miejsca.

Noc 19 maja

Według Jonesa most zaatakowało piętnaście bombowców. Tylko jedna bomba spadła blisko celu i nie wyrządziła szkód. Pozostałe wybuchały w szpitalach i obozach. Kanadyjska historia oficjalna służby zdrowia pisze o bombach zapalających, od których zajęły się drewniane baraki. Według niej w samym jednym szpitalu leżało wtedy ponad tysiąc chorych i rannych, w tym trzystu ze złamaniami kości udowej, którzy nie mogli się ruszyć. Kanadyjczycy twierdzili też, że w świetle pożarów niemieckie samoloty zniżały lot i ostrzeliwały z karabinów maszynowych ratujących rannych. Pierwszy nalot trwał około dwóch godzin.

Najbardziej ucierpiał kanadyjski 1 Szpital Ogólny. Zginęła tam siostra Katherine Maud Macdonald z Kanadyjskiej Służby Pielęgniarskiej, uważana za pierwszą kanadyjską pielęgniarkę zabitą przez nieprzyjaciela w tej wojnie. Siedem innych sióstr zostało rannych. Dwie z nich, Gladys Wake i Margaret Lowe, zmarły w kolejnych dniach. W kanadyjskim 7 Szpitalu Ogólnym rannych zostało trzech lekarzy i zginęli pacjenci. Bomby uszkodziły też brytyjskie szpitale nr 24, 26, 46 i 56 oraz szpital Brygady Karetek św. Jana (St John Ambulance Brigade), w którym według zachowanych relacji zginęło pięć osób. Uszkodzone zostały cztery pociągi sanitarne stojące na bocznicy.

Spór o winę

Po stronie alianckiej nalot przedstawiano jako świadomy atak na szpitale. Kanadyjska historia oficjalna służby zdrowia stawiała go w jednym rzędzie z nieograniczoną wojną podwodną i zatapianiem statków szpitalnych. Sprawa nie była jednak tak prosta. Załoga jednego z zestrzelonych tej nocy bombowców, wzięta do niewoli, zapewniała, że nie wiedziała o szpitalach w pobliżu torów, i dziwiła się, że ktoś umieścił wielkie szpitale tuż obok tak ważnego celu. Według Jonesa po wewnętrznym dochodzeniu dyrektor operacji wojskowych w brytyjskim Ministerstwie Wojny przyznał: „Nie mamy prawa mieszać szpitali z obozami uzupełnień i stawiać ich obok głównych linii kolejowych i ważnych celów bombardowań. Dopóki nie usuniemy szpitali z sąsiedztwa tych celów, nie sądzę, byśmy mogli zasadnie oskarżać Niemców”.

Na tym się nie skończyło. Niemcy wracali nad Étaples jeszcze kilka razy pod koniec maja. W nocy z 30 na 31 maja ciężka bomba zburzyła przęsło mostu, ale ruch puszczono już zapasową przeprawą. Następnej nocy bomby podpaliły pociąg sanitarny. Według kanadyjskiej historii oficjalnej w czterech majowych nalotach w kanadyjskich szpitalach w Étaples zginęło 15 pacjentów i 54 członków personelu, w tym trzy pielęgniarki.