TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Niemcy akceptują deklarację londyńską

Kategoria:
Dyplomacja
Data:
4 września 1914
Autor:
Natalia
Tagi:
Niemcy, blokada morska, gospodarka

4 września 1914 roku, według brytyjskiej chronologii wojny, rząd Niemiec oświadczył, że będzie przestrzegać deklaracji londyńskiej o prawie wojny morskiej, jeśli inne walczące państwa zrobią to samo. Jednocześnie Niemcy przedstawiły listę towarów, które uznawały za kontrabandę wojenną.

Stanowisko Berlina

Niemcy odpowiedziały na amerykańskie pytanie o deklarację londyńską już 7 sierpnia. Zapowiedziały wówczas, że będą ją stosować pod warunkiem wzajemności. Kilka dni później przekazały ambasadorowi USA w Berlinie listę kontrabandy, opartą na niemieckim regulaminie pryzowym z 1909 roku. Lista dokładnie powtarzała wykazy z deklaracji londyńskiej: kontrabanda bezwzględna, czyli przede wszystkim broń, amunicja i sprzęt wojskowy, odpowiadała artykułowi 22, a kontrabanda względna, obejmująca m.in. żywność, paliwo i materiały przydatne także cywilom, artykułowi 24. Podobne stanowisko zajęły Austro-Węgry.

Na przełomie sierpnia i września Berlin wrócił do sprawy. Zarzucił Wielkiej Brytanii i Francji, że same łamią deklarację: uznały samoloty za kontrabandę bezwzględną, zatrzymywały ładunki płynące do neutralnych portów, na przykład w Holandii i Norwegii, i zabierały ze statków neutralnych niemieckich mężczyzn w wieku poborowym. Niemcy prosiły Stany Zjednoczone, by skłoniły państwa Ententy do przestrzegania deklaracji w całości. Data 4 września, podawana w brytyjskiej chronologii, prawdopodobnie odnosi się do tej wymiany not, choć nie wiadomo dokładnie, o który dokument chodzi. Niemieckie memorandum w tej sprawie ambasador USA w Berlinie wysłał do Waszyngtonu 2 września.

Znaczenie

Oświadczenie Niemiec miało przede wszystkim znaczenie propagandowe i dyplomatyczne. Niemiecka flota nie była w stanie zagrozić handlowi aliantów tak jak Royal Navy handlowi niemieckiemu, dlatego Berlinowi zależało na ścisłym przestrzeganiu reguł, które chroniłyby dostawy do Niemiec przez neutralne porty. Pokazując się jako obrońca prawa międzynarodowego, Niemcy chciały zjednać sobie państwa neutralne, zwłaszcza Stany Zjednoczone, i obciążyć Wielką Brytanię winą za łamanie praw neutralnych. Wielka Brytania i Francja zapowiedziały stosowanie deklaracji z własnymi zmianami, więc warunek wzajemności nie został spełniony. W kolejnych miesiącach obie strony coraz bardziej odchodziły od deklaracji, a spór o handel morski przerodził się w wojnę blokad i okrętów podwodnych.