Niemcy zajmują Roeselare

Brytyjska kronika wojny podaje pod datą 18 października 1914 roku zajęcie przez Niemców Roeselare (fr. Roulers), miasta we Flandrii Zachodniej, około 20 kilometrów na północny wschód od Ypres. Zaledwie pięć dni wcześniej przechodziła tędy brytyjska 7 Dywizja w marszu spod Gandawy do Ypres. Teraz od wschodu nadciągały świeże niemieckie korpusy rezerwowe nowej 4 Armii, zmierzające na Ypres. Relacje lokalne wskazują, że 18 października przez opustoszałe ulice przeszedł tylko niewielki oddział, około dziewięćdziesięciu żołnierzy, który ruszył dalej. Główne siły wkroczyły do miasta nazajutrz, po walce.

19 października Roeselare zaatakowały oddziały 46 Dywizji Rezerwowej z XXVI Korpusu Rezerwowego, złożonego w dużej mierze z młodych, słabo wyszkolonych ochotników. Miasta broniły francuskie oddziały kawalerii, które miały opóźnić marsz Niemców i dać aliantom czas na okopanie się pod Ypres. Od rana niemiecka artyleria ostrzeliwała miasto, a od południa trwały zacięte walki nad kanałem i przy dworcu. Po południu, po kilku godzinach bombardowania, niemiecka piechota wdarła się do centrum, a Francuzi wycofali się na zachód.

Niemieccy żołnierze, ostrzelani z domów przez francuskich kawalerzystów, uznali, że strzelają do nich cywile. Wybijali szyby, wyważali drzwi i wypędzali mieszkańców na ulice. Mężczyzn wiązano i pędzono przed nacierającymi oddziałami jako żywe tarcze, między innymi na rynku. Wielu cywilów zastrzelono lub zakłuto bagnetami, a domy i gospodarstwa plądrowano i palono. W samym Roeselare zginęło, według różnych źródeł, od około 30 do blisko 40 mieszkańców, a w okolicznych gminach, między innymi w Rumbeke, Ledegem i Esen, znacznie więcej. W regionie ofiarami represji padło co najmniej 160 cywilów. Mieszkańcy nazwali ten dzień „Schuwe Maandag”, czyli straszny poniedziałek.

Roeselare pozostało w rękach niemieckich przez cztery lata. Stało się ważnym węzłem na zapleczu frontu pod Ypres. Przez tutejszą stację i linie kolejowe płynęło zaopatrzenie, amunicja i żołnierze dla 4 Armii, w mieście działały szpitale wojskowe i składy. Dlatego było celem alianckiej artylerii i lotnictwa. Latem 1917 roku, podczas trzeciej bitwy pod Ypres, Niemcy zaczęli wysiedlać mieszkańców w głąb Belgii. Gdy 14 października 1918 roku miasto zostało wyzwolone, pozostało w nim zaledwie kilkuset z blisko 20 tysięcy dawnych mieszkańców.