Pierwsze oznaczenia na niemieckich samolotach

28 września 1914 roku, według brytyjskiej kroniki wojny, po raz pierwszy odnotowano wyraźne oznaczenia rozpoznawcze na niemieckich samolotach. Był to czarny krzyż o rozszerzających się ramionach, wzorowany na Krzyżu Żelaznym, malowany zwykle na białym, kwadratowym polu na skrzydłach, kadłubie i sterze kierunku.

W pierwszych tygodniach wojny samoloty obu stron zwykle nie miały żadnych znaków przynależności. Żołnierze na ziemi, nie umiejąc odróżnić swoich maszyn od cudzych, często strzelali do każdego samolotu, który pojawił się nad ich głowami. Ofiarami takiego bratobójczego ognia padali lotnicy wszystkich armii. Niemieckie dowództwo nakazało więc we wrześniu 1914 roku oznaczać wszystkie samoloty wojskowe czarnym krzyżem. Dokładna data rozkazu nie jest pewna, a pierwsze krzyże malowano bardzo różnie: ich kształt, wielkość i rozmieszczenie zależały często od malarzy w poszczególnych oddziałach, a białe tło bywało pomijane.

Alianci poszli podobną drogą. Francuzi oznaczali swoje samoloty trójkolorową kokardą z niebieskim środkiem, białym pierścieniem i czerwonym obrzeżem. Według części źródeł przewidywały ją przepisy już przed wojną, ale powszechnie malowano ją dopiero w pierwszych miesiącach walk. Brytyjski Royal Flying Corps zaczął najpierw malować na samolotach flagę brytyjską, ale z daleka krzyż św. Jerzego łatwo było pomylić z niemieckim krzyżem. Od 11 grudnia 1914 roku standardowym znakiem brytyjskich samolotów stała się więc kokarda wzorowana na francuskiej, ale z odwróconą kolejnością barw: czerwone koło w środku, niebieski pierścień na zewnątrz. Nowy znak przyjmował się stopniowo i w pełni upowszechnił się dopiero w 1915 roku.

Znaki przynależności państwowej na samolotach wojskowych przetrwały do dziś. Niemcy w 1918 roku zastąpili krzyż o rozszerzonych ramionach prostszym krzyżem belkowym, a kokardy Francji i Wielkiej Brytanii w niewiele zmienionej formie noszą samoloty obu państw. Polskim odpowiednikiem takiego znaku jest biało-czerwona szachownica lotnicza, wprowadzona w 1918 roku.