Pierwszy lotniczy patrol nad odwrotem Brytyjczyków

25 sierpnia 1914 roku, drugiego dnia odwrotu spod Mons, samoloty brytyjskiego Royal Flying Corps po raz pierwszy wykonywały zadania patrolowe nad wycofującymi się wojskami. Brytyjska chronologia wojny odnotowuje ten dzień jako pierwsze użycie lotnictwa do patrolowania. Tego samego dnia brytyjscy lotnicy zmusili do lądowania niemiecki samolot.

Lotnictwo w odwrocie

Eskadry Royal Flying Corps przyleciały do Francji w połowie sierpnia (zob. Royal Flying Corps przelatuje do Francji) i stacjonowały pod Maubeuge. Po bitwie pod Mons musiały cofać się razem z armią, niemal codziennie zmieniając lotnisko. 24 sierpnia przeniosły się do Le Cateau, a po południu 25 sierpnia do Saint-Quentin. Mimo chaosu lotnicy prowadzili rozpoznanie, śledząc ruchy niemieckiej 1 Armii generała Alexandra von Klucka, która próbowała oskrzydlić Brytyjski Korpus Ekspedycyjny od zachodu. Ich meldunki o niemieckich kolumnach pomagały dowództwu planować dalszy odwrót.

Według brytyjskiej chronologii 25 sierpnia samoloty po raz pierwszy krążyły nad wycofującymi się kolumnami jako patrole. Miały wypatrywać zagrożeń i przeszkadzać niemieckim maszynom rozpoznawczym, które śledziły ruchy Brytyjczyków. Osłona własnych wojsk przed lotnikami przeciwnika stała się później jednym z podstawowych zadań lotnictwa myśliwskiego.

Pierwsze zwycięstwa w powietrzu

W 1914 roku samoloty nie miały jeszcze uzbrojenia. Lotnicy zabierali ze sobą rewolwery, a czasem karabinki. Według oficjalnej brytyjskiej historii wojny w powietrzu 25 sierpnia trzy samoloty 2 Eskadry ścigały niemiecki jednopłatowiec i zmusiły go do lądowania. Porucznicy H. D. Harvey-Kelly i W. H. C. Mansfield wylądowali obok i ruszyli w pościg pieszo, ale niemiecka załoga uciekła do lasu. Brytyjczycy zabrali z maszyny kilka pamiątek i ją spalili. Tego samego dnia w pobliżu Le Quesnoy inny niemiecki samolot został zmuszony do lądowania i przechwycony.

Niektóre źródła, w tym biografie Harveya-Kelly’ego, datują jego wyczyn na 26 sierpnia. Często uważa się go za pierwsze brytyjskie zwycięstwo w walce powietrznej.

Znaczenie

Marszałek John French w swoim raporcie z 7 września wysoko ocenił pracę lotników. Napisał, że dostarczali mu najdokładniejszych informacji i że walcząc w powietrzu, zniszczyli pięć samolotów przeciwnika. W sierpniu 1914 roku samoloty były jeszcze nowością, a wielu dowódców traktowało je z nieufnością. Odwrót spod Mons pokazał jednak, że lotnictwo może być oczami armii i że o panowanie w powietrzu trzeba będzie walczyć.