Potyczka pod Hafiz Kor
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Data:
- 17 kwietnia 1915
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Tagi:
- Indie Brytyjskie, dżihad, Wielka Brytania
Brytyjska chronologia wojny notuje pod 17 kwietnia 1915 roku „pierwszą potyczkę pod Hafiz Kor” na północno-zachodnim pograniczu Indii. Hafiz Kor to miejscowość na północ od Peszawaru, w pobliżu fortu Śabkadar (Shabkadar), który strzegł granicy z terytorium plemiennym Mohmandów. Mohmandowie, jedno z plemion pasztuńskich, żyli w górach po obu stronach linii Duranda, granicy między Indiami Brytyjskimi a Afganistanem, i od dziesięcioleci sprawiali Brytyjczykom kłopoty.
Niepokój na pograniczu narastał od jesieni 1914 roku. Wiadomości o wejściu Turcji do wojny i o dżihadzie ogłoszonym przez sułtana-kalifa podsycały kazania miejscowych mułłów. Pod koniec listopada wojownicy z afgańskiego Chostu zaatakowali Miranszah w Waziristanie. W styczniu 1915 roku Mohmandowie urządzili wypad w okolice Śabkadaru, który łatwo odparto. W kwietniu napłynęły wieści, że plemiona znów się zbierają, tym razem w znacznie większej liczbie. Według niektórych relacji do wyprawy namawiał je wpływowy mułła z Czaknawaru. Brytyjczycy wzmocnili wojska w okolicy i ściągnęli pod Śabkadar Chajberską Kolumnę Ruchomą (Khyber Movable Column), a inne oddziały postawili w gotowości.
Według części opracowań do starcia doszło 18 kwietnia, a nie 17, jak podaje chronologia. Mohmandowie próbowali posuwać się w stronę Śabkadaru, ale napotkali oddziały 1 (Peszawarskiej) Dywizji i zostali odparci pod Hafiz Kor. Źródła różnią się co do ich liczebności. Część opracowań mówi o około 2 tysiącach wojowników, a minister do spraw Indii Austen Chamberlain, informując 28 lipca 1915 roku Izbę Gmin o działaniach na pograniczu, szacował całe pospolite ruszenie Mohmandów na około 4 tysiące ludzi. Plemieńcy cofnęli się w góry za granicę i rozproszyli, a Brytyjczycy ich nie ścigali. Według Chamberlaina wojska ruchomej kolumny zaatakowały najeźdźców, a straty brytyjskie wyniosły około 70 ludzi.
Kwietniowe zwycięstwo nie przyniosło spokoju. Latem 1915 roku na pograniczu wybuchły znacznie poważniejsze walki, a wojska z Peszawaru jeszcze dwukrotnie walczyły pod Hafiz Kor, we wrześniu i w październiku. Emir Afganistanu Habibullah Chan dotrzymywał neutralności, ale nie panował nad plemionami i duchownymi po swojej stronie granicy. Dla władz w Indiach, które wysłały większość regularnych wojsk do Francji, Egiptu, Mezopotamii i Afryki Wschodniej, każdy taki wypad był powodem do niepokoju.