Starcie nad jeziorem Piaoziero

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 3 października 1918 roku „akcję w pobliżu jeziora Pyavozero” na froncie murmańskim. Chodzi o Piaoziero (fiń. Pääjärvi), duże jezioro w północnej Karelii, położone między koleją murmańską a granicą fińską. Dokładnej daty nie podają inne dostępne źródła. Generał Charles Maynard, dowódca sojuszniczych wojsk w rejonie Murmańska, pisał w raporcie dla Ministerstwa Wojny tylko tyle, że jego oddziały ruszyły w stronę jeziora w październiku.

Walczyła tu kolumna wysłana pod koniec sierpnia z Kandałakszy. Prawie w całości tworzyli ją czerwoni Finowie z Legionu Murmańskiego, uchodźcy z przegranej wojny domowej w Finlandii, których Brytyjczycy uzbroili i wyszkolili. Dowodził nimi kanadyjski major Burton, a oddziałami kierowali brytyjscy oficerowie i podoficerowie. Kolumna przez kilka tygodni ścierała się z białymi Finami, którzy od wiosny trzymali posterunki w północnej Karelii. Według Maynarda legioniści okazali się w tych potyczkach „więcej niż godnymi przeciwnikami” swoich rodaków z przeciwnego obozu. Biali w końcu wycofali się za granicę.

Wtedy kolumna skręciła na południowy zachód. Miała połączyć się z Pułkiem Karelskim, który od Kiemi szedł na zachód i 11 września pobił Finów pod Uchtą, a po drodze rozprawić się z białymi Finami, którzy według meldunków zbierali się nad Piaozierem. Maynard opisał starcie na zachodnim brzegu jeziora jako „małe, ale rozstrzygające”. Ostatni zwarty oddział nieprzyjaciela w północnej Karelii uciekł w nieładzie za fińską granicę. Ani raport, ani wspomnienia generała nie podają liczby walczących ani strat.

Kampania toczyła się w terenie bez dróg, po których mógłby przejechać wóz. Zaopatrzenie dowożono łodziami po jeziorach i rzekach, a resztę drogi nosili tragarze. Na początku października biali Finowie musieli opuścić prawie całą Karelię Białomorską, także na południu, gdzie oddział Toivo Kuismy 2 października przeszedł do Finlandii. Maynard uznał, że Murmańsk jest na razie bezpieczny od strony Finlandii. Legion Murmański miał jednak niepewną przyszłość: jego żołnierze walczyli za Brytyjczyków przeciw własnym rodakom, a w Finlandii groziła im odpowiedzialność za udział w czerwonej rewolucji.