Belgia zarządza mobilizację

31 lipca 1914 roku rząd Belgii zarządził powszechną mobilizację armii. Jej pierwszym dniem był 1 sierpnia. Decyzja zapadła w chwili, gdy Rosja rozpoczynała mobilizację powszechną, a w Niemczech ogłaszano stan zagrożenia wojennego. Wojna między wielkimi mocarstwami stała się niemal pewna, a położona między Francją a Niemcami Belgia musiała przygotować się na najgorsze.

Mobilizacja nie była wymierzona w konkretne państwo. Belgia, której neutralność od 1839 roku gwarantowały mocarstwa na mocy traktatu londyńskiego, zamierzała bronić jej przed każdym, kto zechciałby ją naruszyć. Król Albert I, zgodnie z konstytucją naczelny wódz armii, był zdecydowany zrealizować zapowiedź złożoną przez rząd kilka dni wcześniej: neutralność miała być broniona, a nie tylko deklarowana.

Siły zbrojne Belgii były jednak niewielkie i słabo przygotowane do wielkiej wojny. Reforma wojskowa uchwalona w 1913 roku miała niemal podwoić liczebność armii, lecz w 1914 roku dopiero zaczęto ją wprowadzać. Ważną rolę odgrywały pierścienie fortów wokół Liège, Namuru i Antwerpii, które miały opóźnić marsz ewentualnego najeźdźcy.

Tego samego dnia sprawa Belgii stała się przedmiotem dyplomacji mocarstw. Brytyjski minister spraw zagranicznych Edward Grey zwrócił się do Paryża i Berlina z pytaniem, czy uszanują belgijską neutralność. Francja odpowiedziała twierdząco, natomiast Niemcy uchyliły się od jednoznacznej deklaracji. Było to złowróżbne milczenie: niemieckie plany wojenne zakładały marsz na Francję właśnie przez terytorium belgijskie.

Kilka dni później okazało się, jak uzasadnione były belgijskie obawy. 2 sierpnia Niemcy zażądały swobodnego przemarszu swoich wojsk przez Belgię, a 4 sierpnia przekroczyły jej granicę. Mobilizacja z 31 lipca sprawiła, że belgijska armia była już wtedy pod bronią i mogła stawić opór.