Bitwa pod Strzelcami

31 lipca 1915 roku niemiecki XXIV Korpus Rezerwowy generała Friedricha von Geroka przełamał rosyjskie pozycje po obu stronach wsi Strzelce, około 30 kilometrów na południowy wschód od Chełma. Brytyjska chronologia wojny notuje pod tą datą jednodniową bitwę pod „Strelcze”. To niemiecki zapis nazwy, który chronologia przejęła z niemieckiego spisu bitew. Chodzi o wieś Strzelce, leżącą wówczas w powiecie hrubieszowskim, dziś w gminie Białopole w powiecie chełmskim. Według tego spisu walczyły tam pruska 1 Dywizja Piechoty i 107 Dywizja Piechoty.

Dzień wcześniej rosyjska 13 Armia generała Władimira Gorbatowskiego zaczęła się cofać spod Hrubieszowa i Wojsławic. Jej straże tylne zatrzymały się jednak na nowych pozycjach, a korpus Geroka doszedł wieczorem 30 lipca, walcząc, tylko na wzgórza na południe od Strzelec. Feldmarszałek August von Mackensen uznał, że Rosjanie zamierzają się bronić. Nie chciał dać im czasu na okopanie się. Na 31 lipca kazał nacierać skrzydłom swojej grupy armii: austro-węgierskiej 4 Armii na zachodzie, w stronę Łęcznej, a Armii Bugu generała Alexandra von Linsingena na wschodzie, w stronę Chełma.

Według austriackiej historii oficjalnej to korpus Geroka zadał 31 lipca rozstrzygający cios. Przerwał rosyjskie linie pod Strzelcami i zdobył początek drogi na Chełm. Korpus Beskidzki na lewym skrzydle Armii Bugu został w zasadzie na swoich pozycjach i tylko wysunął lewe skrzydło, by utrzymać łączność z sąsiednią 11 Armią. Na prawym skrzydle XLI Korpus Rezerwowy generała Arnolda von Wincklera posuwał się nad Bugiem w stronę zakola rzeki pod Uściługiem. Niemiecki komunikat z 1 sierpnia podał, że 31 lipca Niemcy wyparli Rosjan z pozycji na południowy zachód i na południe od Chełma oraz na południowy zachód od Dubienki.

Przełamanie pod Strzelcami zmusiło 13 Armię do odwrotu na północ i do oddania zachodniego brzegu Bugu na tym odcinku. W nocy na 1 sierpnia Rosjanie opuścili pozycje przed Armią Bugu i 11 Armią i zaczęli cofać się na umocnienia na południe od linii Włodawa – Ostrów. 1 sierpnia o godzinie 10 do Chełma weszła niemiecka 4 Dywizja Piechoty z Korpusu Beskidzkiego. W kolejnych dniach Gorbatowski, by oszczędzić siły, oddał także wysunięty odcinek nad Bugiem między Żdżarami a Uściługiem.