Bitwa na górze Cer

Bitwa na górze Cer, nazywana też bitwą nad Jadarem, rozegrała się w dniach 15–24 sierpnia 1914 roku w zachodniej Serbii. Zakończyła się rozbiciem wojsk austro-węgierskich i była pierwszym zwycięstwem aliantów w I wojnie światowej.

Inwazja

12 sierpnia wojska Austro-Węgier rozpoczęły inwazję na Serbię. Główne uderzenie wyprowadziła od zachodu, przez Drinę, 5 Armia generała Liboriusa von Franka, a od północy, przez Sawę pod Šabacem, nacierały oddziały 2 Armii. Całością dowodził generał Oskar Potiorek, który chciał jak najszybciej zadać Serbii decydujący cios.

Austro-węgierskie kolumny posuwały się powoli przez górzysty, zalesiony teren, w upale i przy kiepskim zaopatrzeniu. Naczelny wódz serbski, wojewoda Radomir Putnik, rozpoznał, że główne uderzenie idzie od zachodu, i skierował tam 2 Armię generała Stepy Stepanovicia, wzmocnioną oddziałami 3 Armii.

Nocne starcia na Cerze

W nocy z 15 na 16 sierpnia serbskie oddziały wkroczyły na zbocza góry Cer, pasma wzgórz górującego nad doliną Jadaru. Doszło do zaciętych, chaotycznych starć w ciemności, w lasach i na grzbietach wzgórz. Serbowie wykorzystali to, że austro-węgierskie kolumny były rozproszone i nie wspierały się nawzajem, a teren sprzyjał obrońcom znającym okolicę.

Przez kolejne dni walki toczyły się o kluczowe wzniesienia i wsie. Serbska piechota, doświadczona w niedawnych wojnach bałkańskich, atakowała z determinacją, a artyleria skutecznie wspierała natarcia. Obok 2 Armii w walkach uczestniczyła 3 Armia generała Pavle Jurišicia Šturma.

Załamanie

19 sierpnia morale wojsk austro-węgierskich się załamało. Tysiące żołnierzy w nieładzie cofały się ku Drinie, a wielu utonęło podczas przeprawy. Serbowie zajęli górę Cer i zaczęli wypierać przeciwnika z doliny Jadaru. Do 24 sierpnia wojska austro-węgierskie wycofały się za Drinę i Sawę, a Serbowie odzyskali Šabac.

W bitwie wzięło udział około 180 tysięcy żołnierzy serbskich i około 200 tysięcy austro-węgierskich. Straty austro-węgierskie wyniosły ponad 40 tysięcy zabitych, rannych i wziętych do niewoli, serbskie około 18–20 tysięcy.

Znaczenie

Zwycięstwo na Cerze było ogromnym sukcesem Serbii i upokorzeniem dla Austro-Węgier, które zamierzały pokonać sąsiada w kilka dni. Stepa Stepanović został za nie awansowany do najwyższego stopnia wojskowego, wojewody. W całej Europie odbiło się szerokim echem jako pierwsze zwycięstwo aliantów w tej wojnie. Walki pozostawiły jednak po sobie także ślad zbrodni: podczas inwazji wojska austro-węgierskie mordowały ludność cywilną w Mačvie i wokół Šabacu. Potiorek ponowił inwazję jeszcze dwukrotnie w 1914 roku, ale również te próby zakończyły się klęską.