Dymisja Coandy

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 12 grudnia 1918 roku dymisję premiera i ministra spraw zagranicznych Rumunii, generała Constantina Coandy, a pod 14 grudnia powołanie na jego miejsce Iona I.C. Brătianu. Pod 1 grudnia podaje też, że Coandă został premierem. W rzeczywistości generał stał na czele rządu od 6 listopada (24 października według kalendarza juliańskiego, którym posługiwała się wtedy Rumunia), gdy król pod naciskiem ententy odprawił gabinet Marghilomana. Rumuńskie zestawienia rządów podają, że gabinet Coandy urzędował do 11 grudnia (28 listopada st. st.), a rząd Brătianu objął władzę 12 grudnia (29 listopada st. st.). Zmiana nastąpiła więc w dniu, który podaje chronologia, a nominacja Brătianu dwa dni wcześniej, niż ona notuje.

Rząd przejściowy

Gabinet Coandy, złożony w większości z generałów i bezpartyjnych fachowców, od początku uważano za rząd przejściowy, który miał przygotować powrót do władzy liberałów. W ciągu pięciu tygodni przeprowadził Rumunię przez powrót do wojny 10 listopada, ogłosił mobilizację, a jego wojska zajęły Bukowinę. Dekretami z 19 listopada rozwiązał parlament wybrany za rządów Marghilomana, uznał wszystkie jego uchwały za nieistniejące, łącznie z przyjęciem pokoju bukareszteńskiego, i zapowiedział wybory w głosowaniu powszechnym. Pod koniec listopada rząd i dwór wróciły z Jass do Bukaresztu. Były premier Alexandru Marghiloman uważał, że gabinet był tylko „biurem rejestracyjnym” Brătianu, który naprawdę kierował polityką.

Zmiana w Bukareszcie

12 grudnia rano, jak zanotował Marghiloman, gazeta „Izbânda” podała na pierwszej stronie wiadomość o dymisji generała i o tym, że Brătianu został wezwany do utworzenia rządu, który ma się ukonstytuować jeszcze tego dnia. Jeden z ministrów, Oscar Kiriacescu, przekazał Marghilomanowi oficjalną wersję wydarzeń: formalnej dymisji nie było, król zasięgnął rady tylko u Brătianu, który oświadczył, że jest gotów objąć władzę, gdy Coandă zameldował monarsze, że wypełnił cztery punkty swojej misji. Tego samego dnia nowy gabinet był gotowy. Z dawnych ministrów odeszli sam Coandă, minister wojny generał Eremia Grigorescu, chemik Petru Poni i Alexandru Cottescu. Ministerstwo wojny przejął dotychczasowy minister spraw wewnętrznych, generał Artur Văitoianu. Ministrem spraw wewnętrznych został liberał George Mârzescu, a do rządu weszli też m.in. Mihail Pherekyde, który miał zastępować premiera podczas jego pobytu w Paryżu, i Ion Gheorghe Duca. W gabinecie zostali minister finansów Kiriacescu i minister sprawiedliwości Dumitru Buzdugan.

Brătianu, przywódca Partii Narodowo-Liberalnej, który w 1916 roku wprowadził Rumunię do wojny po stronie ententy, objął urząd premiera po raz piąty i zatrzymał dla siebie ministerstwo spraw zagranicznych. Następnego dnia do Bukaresztu przyjechała delegacja Rumunów z Siedmiogrodu, z biskupami Mironem Cristeą i Iuliu Hossu, Vasile Goldișem i Alexandru Vaidą-Voievodem, która przedstawiła królowi uchwałę zgromadzenia w Alba Iulia. Brătianu wydał na jej cześć obiad w hotelu Boulevard.

Przed konferencją pokojową

Nowy premier od razu zaczął się przygotowywać do konferencji pokojowej. Na czele rumuńskiej delegacji stanął sam, a w Paryżu bronił traktatu z 1916 roku, który obiecywał Rumunii Siedmiogród, Banat aż po Cisę i Bukowinę. Wielkie mocarstwa nie chciały go jednak traktować jak równorzędnego sojusznika, bo Rumunia w 1918 roku zawarła odrębny pokój. Spór o Banat i o traktat o ochronie mniejszości sprawił, że we wrześniu 1919 roku Brătianu podał się do dymisji. Coandă w grudniu 1919 roku, już za kolejnego rządu, podpisał w imieniu Rumunii traktat pokojowy z Austrią w Saint-Germain-en-Laye, a później związał się z partią generała Alexandru Averescu.