Idrisi zajmuje wyspy Farasan
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Bliski Wschód
- Data:
- 31 stycznia 1915
- Autor:
- Natalia
- Tagi:
- Imperium Osmańskie, Wielka Brytania, Włochy
31 stycznia 1915 roku, według brytyjskiej chronologii wojny, arabskie siły Muhammada ibn Alego al-Idrisiego zajęły wyspy Farasan na Morzu Czerwonym. Ten niewielki archipelag leży około 40 kilometrów od wybrzeża Asiru, naprzeciw portu Dżizan na południowym zachodzie Półwyspu Arabskiego. Wyspy należały do Imperium Osmańskiego, ale według brytyjskich opracowań Turcy porzucili je wkrótce po przystąpieniu do wojny. Szczegóły zajęcia wysp są słabo znane i nic nie wskazuje, by doszło przy tym do poważniejszych walk.
Władca Asiru
Muhammad ibn Ali al-Idrisi, urodzony w 1876 roku w Sabji, był potomkiem marokańskiego uczonego i mistyka Ahmada ibn Idrisa, założyciela bractwa sufickiego idrisijja. Uczył się w Kairze na uniwersytecie al-Azhar, a także u senussich w libijskiej oazie Kufra. Po powrocie w rodzinne strony zdobył wielki autorytet wśród plemion nizinnej Tihamy i w 1909 roku stanął na czele powstania przeciw Turkom. Jego oddziały zajęły szereg miejscowości na wybrzeżu i walczyły z tureckimi garnizonami, a w czasie wojny włosko-tureckiej w latach 1911–1912 dostawał pieniądze i broń od Włochów, których okręty ostrzeliwały tureckie porty nad Morzem Czerwonym. Tak powstało jego państwo, Emirat Asiru, ze stolicą w Sabji. Turcy utrzymali jednak górskie twierdze w głębi kraju, przede wszystkim Abhę.
Idrisi miał groźnego sąsiada także na południu. Imam zajdytów w Jemenie Jahja w 1911 roku zawarł z Turkami pokój i odtąd był ich sojusznikiem, a zarazem rywalem Idrisiego w walce o wpływy wśród plemion.
Wyspy pereł
Wyspy Farasan słynęły z połowu pereł. Na przełomie wieków Turcy pozwolili Niemcom założyć na jednej z nich stację węglową dla okrętów, która jednak nie przetrwała długo, a kilka lat przed wojną prowadzono tam poszukiwania ropy naftowej. Dla Idrisiego wyspy były cennym nabytkiem: dawały mu dochody z połowu pereł i bazę dla jego statków, a jednocześnie leżały przy ważnym szlaku żeglugowym z Kanału Sueskiego do Adenu i Indii.
Sojusznik Brytyjczyków
Zajęcie Farasan zbiegło się z zabiegami Brytyjczyków, którzy po wybuchu wojny z Turcją szukali sojuszników wśród arabskich władców. Rezydent brytyjski w Adenie nawiązał kontakt z Idrisim, który chętnie przyjął propozycję współpracy. Pod koniec kwietnia 1915 roku obie strony zawarły traktat przyjaźni. Idrisi zobowiązał się walczyć z Turkami, a Brytyjczycy obiecali mu broń, pieniądze i ochronę jego niezależności. Idrisi uchodzi za pierwszego arabskiego władcę, który w tej wojnie otwarcie związał się z Wielką Brytanią przeciw Imperium Osmańskiemu.
W praktyce Idrisi okazał się sojusznikiem ostrożnym, bo bardziej niż Turków obawiał się imama Jahji. Na przełomie 1916 i 1917 roku Brytyjczycy na krótko wywiesili na Farasan własną flagę, głównie po to, by uprzedzić ewentualne roszczenia Włochów, ale w porozumieniu zawartym w styczniu 1917 roku uznali wyspy za część państwa Idrisiego. Kilkanaście lat później archipelag wraz z całym Asirem przeszedł pod władzę Arabii Saudyjskiej.