Internowanie Kronprinz Wilhelm

26 kwietnia 1915 roku w Newport News w Wirginii władze amerykańskie internowały niemiecki krążownik pomocniczy Kronprinz Wilhelm. Okręt, który od sierpnia 1914 roku polował na statki państw Ententy na Atlantyku, wszedł do neutralnego portu dwa tygodnie wcześniej, bez węgla i z chorą załogą. Brytyjska chronologia nazywa go ostatnim niemieckim rajderem na oceanach. Rzeczywiście, po jego internowaniu żaden niemiecki okręt nie prowadził już wojny handlowej z dala od Europy. Kolejne rajdery, takie jak Möwe, wyszły w morze dopiero pod koniec 1915 roku, i to z portów niemieckich.

Liniowiec z działami Karlsruhe

Kronprinz Wilhelm był wielkim i szybkim liniowcem towarzystwa Norddeutscher Lloyd, zbudowanym w 1901 roku w szczecińskiej stoczni Vulcan. W 1902 roku zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku za najszybszy rejs na wschód. Wybuch wojny zastał go w Nowym Jorku, skąd na początku sierpnia wymknął się na morze. 6 sierpnia spotkał się na Atlantyku z krążownikiem Karlsruhe, który przekazał mu dwa działa, część załogi i nowego dowódcę, swojego oficera nawigacyjnego Paula Thierfeldera. Przeładunek przerwało pojawienie się brytyjskich krążowników, więc okręt uzbrojono naprędce.

Odtąd Kronprinz Wilhelm krążył po Atlantyku, głównie na szlakach u wybrzeży Ameryki Południowej. Od września 1914 do końca marca 1915 roku zajął kilkanaście statków, przeważnie brytyjskich i francuskich, o łącznej pojemności, zależnie od źródła, od 56 do 58 tysięcy ton rejestrowych brutto. Większość z nich zatopił. Z jednego z nich zdjął dwa dodatkowe działa. Węgiel i żywność brał z zatrzymanych statków i ze statków zaopatrzeniowych, załogi przetrzymywał na pokładzie, a potem przekazywał na inne jednostki. Według zgodnych relacji w czasie rajdu nie zginął nikt z ludzi z zajętych statków. Rejs trwał 251 dni, a okręt przebył w tym czasie ponad 37 tysięcy mil morskich.

Ucieczka do neutralnego portu

Wiosną 1915 roku okręt był u kresu sił. Burty miał powgniatane i nieszczelne od ciągłego przeładunku węgla na otwartym morzu, maszyny wymagały remontu, a amunicja się kończyła. Z braku świeżych warzyw i owoców coraz więcej marynarzy chorowało na beri-beri. Na oceanach nie było już niemieckich krążowników, bo ostatni z nich, Dresden, został zatopiony w marcu u wybrzeży Chile. Thierfelder skierował się do Stanów Zjednoczonych. W nocy z 10 na 11 kwietnia minął brytyjskie krążowniki pilnujące wejścia do zatoki Chesapeake i rano 11 kwietnia rzucił kotwicę przy Newport News. Według relacji w zasobniach zostało mniej niż 25 ton węgla.

W tym samym porcie od marca stał inny niemiecki rajder, Prinz Eitel Friedrich, którego dowódca kilka dni wcześniej, po upływie wyznaczonego terminu, zgodził się na internowanie. Kronprinz Wilhelm był w podobnym położeniu. Konwencja haska z 1907 roku pozwalała mu zostać w neutralnym porcie tylko na czas napraw niezbędnych do wyjścia w morze. Na zewnątrz czekali Brytyjczycy, a wielu marynarzy wymagało leczenia na lądzie. Po dwóch tygodniach Thierfelder zrezygnował z dalszej walki i 26 kwietnia okręt został internowany.

Wioska w stoczni

Kronprinz Wilhelm, podobnie jak Prinz Eitel Friedrich, trafił do stoczni marynarki wojennej Norfolk Navy Yard w Portsmouth w Wirginii. Załogi obu okrętów, razem około tysiąca ludzi, zbudowały tam z odpadów miniaturową niemiecką wioskę, nazwaną od nazw obu okrętów Eitel Wilhelm, z kościołem i szkołą. Odwiedziły ją tysiące Amerykanów, a dochód z biletów szedł na niemiecki Czerwony Krzyż. Jesienią 1916 roku okręty przeprowadzono do Filadelfii.

Po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do wojny w kwietniu 1917 roku Amerykanie zajęli statek, a niemieckich marynarzy osadzono w obozach. Dawny rajder jako transportowiec USS Von Steuben przewoził żołnierzy amerykańskich do Francji. Złomowano go w 1923 roku.