Kapitulacja Lille

12 października 1914 roku, po trzech dniach oblężenia i bombardowania, skapitulował francuski garnizon Lille. Największe miasto północnej Francji, które na początku września Niemcy na krótko zajęli i opuścili, tym razem pozostało w ich rękach aż do października 1918 roku.

Garnizon bez szans

Lille, otoczone przestarzałymi fortami, jeszcze w sierpniu ogłoszono miastem otwartym i pozbawiono obrony. Gdy jednak wyścig do morza przesunął front na północ, dowództwo francuskie postanowiło je utrzymać, dopóki nie nadejdą oddziały 10 Armii generała Louisa de Maud’huy, walczące wówczas pod Arras. Obronę powierzono podpułkownikowi de Pardieu. Miał pod rozkazami według różnych źródeł od około 2400 do 3000 żołnierzy, głównie starszych rezerwistów z oddziałów terytorialnych, zaledwie kilka dział i skromne zapasy amunicji.

Naprzeciw nich stanęły znacznie silniejsze wojska niemieckiej 6 Armii, w tym oddziały saskiego XIX Korpusu i jednostki Landwehry. Pierwsze pociski spadły na miasto wieczorem 10 października.

Bombardowanie

Najcięższy ostrzał nastąpił w nocy z 11 na 12 października. Niemiecka artyleria wystrzeliła według francuskich źródeł około 5 tysięcy pocisków, głównie na dzielnice w pobliżu dworca i na południowy wschód od centrum. Wybuchły pożary, których nie było czym gasić. Spłonęły całe kwartały przy ulicach Faidherbe, de Paris, de Tournai i du Molinel. Liczba zniszczonych budynków podawana jest bardzo różnie, od około 900 do ponad 2000 domów, sklepów i kamienic. Zginęło co najmniej sto osób cywilnych, według niektórych źródeł ponad dwieście.

Obrońcy odpierali niemieckie ataki, ale nie mieli szans na dłuższy opór. 12 października pod wieczór, gdy wyczerpała się amunicja, de Pardieu i ostatni żołnierze, zamknięci w cytadeli, poddali się. Niemiecka monografia bitwy pod Ypres podaje, że do niewoli trafiło około 4500 Francuzów, w tym zapewne także żołnierze, którzy nie należeli do garnizonu, a jedynie znaleźli się w mieście. 13 października Niemcy przejęli pełną kontrolę nad Lille i rozplakatowali pierwsze zarządzenia władz okupacyjnych.

Cztery lata okupacji

Lille stało się ważnym ośrodkiem na tyłach niemieckiego frontu, przez który przechodziły wojska walczące we Flandrii. Mieszkańcy, podobnie jak w innych okupowanych miastach północnej Francji, podlegali godzinie policyjnej, rekwizycjom i kontrybucjom, a z fabryk wywożono maszyny i surowce. Brano zakładników, a w 1916 roku tysiące mieszkańców Lille i sąsiednich miast wywieziono na przymusowe roboty rolne. Niemcy opuścili miasto dopiero 17 października 1918 roku.