Padają ostatnie forty Liège

16 sierpnia 1914 roku skapitulowały ostatnie forty broniące Liège. Ówczesne kroniki podają daty 16 i 17 sierpnia, bo kapitulacje poszczególnych fortów nastąpiły w ciągu kilkudziesięciu godzin. Dwanaście dni po wkroczeniu wojsk niemieckich do Belgii zakończyła się pierwsza wielka bitwa na froncie zachodnim.

Artyleria, która kruszyła beton

Samo miasto Niemcy zajęli już 7 sierpnia, ale pierścień fortów wciąż blokował drogi i linie kolejowe prowadzące w głąb Belgii. Betonowe umocnienia, zaprojektowane w XIX wieku, uchodziły za niemal niezdobyte. Niemcy sprowadzili jednak artylerię, jakiej obrońcy nie przewidzieli: ciężkie moździerze oblężnicze kalibru 420 mm, nazywane „Grubymi Bertami”, oraz austro-węgierskie moździerze Škody kalibru 305 mm.

Od 12 sierpnia ich pociski, ważące setki kilogramów, spadały na forty jeden po drugim. Betonowe stropy pękały, a pył i gazy z eksplozji wypełniały korytarze. 15 sierpnia pocisk trafił w skład amunicji fortu Loncin. Potężna eksplozja zniszczyła fort i zabiła dużą część załogi. Ciężko kontuzjowanego dowódcę obrony, generała Gérarda Lemana, wyciągnięto spod gruzów i wzięto do niewoli.

Koniec oporu

Po upadku fortu Loncin opór pozostałych umocnień szybko słabł. 16 sierpnia poddały się ostatnie forty na zachód od miasta. Niemiecki marsz przez Belgię mógł ruszyć pełną siłą. Cztery dni później wojska niemieckie wkroczyły do Brukseli, a wkrótce potem stanęły pod Namurem i na granicy francuskiej.

Znaczenie

Obrona Liège trwała dłużej, niż zakładali Niemcy, i stała się symbolem belgijskiego oporu. Upadek fortów pokazał jednak, że nowoczesna ciężka artyleria może zniszczyć nawet najsilniejsze umocnienia. Tę lekcję szybko wyciągnęły wszystkie armie: forty z XIX wieku przestały być gwarancją bezpieczeństwa, a wkrótce na froncie zachodnim ich miejsce zajęły sieci okopów.