Pierwsze wspólne operacje lotnictwa aliantów

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 30 lipca 1916 roku „pierwsze operacje lotnicze przeprowadzone wspólnie przez lotnictwo francuskie i brytyjskie na francuskim froncie zachodnim”. Chodzi o odcinek frontu obsadzony przez armię francuską, a nie o rejon, w którym walczyli Brytyjczycy. Tego dnia nad ranem z lotniska w Luxeuil-les-Bains, u podnóża Wogezów, wystartowały razem samoloty francuskie i trzy maszyny nowego 3 Skrzydła Royal Naval Air Service, lotnictwa brytyjskiej marynarki. Poleciały za Ren, by zbombardować magazyny benzyny w Badenii. Był to pierwszy bojowy lot skrzydła, które Brytyjczycy stworzyli do wspólnych z Francuzami nalotów na niemiecki przemysł.

Brytyjczycy w Luxeuil

Admiralicja od początku wojny chciała atakować z powietrza ośrodki przemysłowe w głębi Niemiec. Wiosną 1916 roku, gdy do lotnictwa marynarki zaczęły trafiać samoloty Sopwith 1½ Strutter, utworzono dywizjon, który miał się tym zająć. W maju komandor William Elder pojechał do Francji, by przygotować jego przyjęcie. Uzgodniono, że brytyjskie bombowce będą działać razem z francuskimi z Luxeuil, skąd było stosunkowo blisko do fabryk w Badenii, Wirtembergii i Zagłębiu Saary. Francuzi mieli tam własne grupy bombowe, którymi dowodził kapitan Maurice Happe, jeden z pionierów francuskiego lotnictwa bombowego. Jego lotnicy od 1915 roku bombardowali cele po drugiej stronie Renu.

Według brytyjskiej historii oficjalnej lotnictwa, The War in the Air H. A. Jonesa, Admiralicja liczyła, że do 1 lipca skrzydło będzie miało 35 samolotów bombowych i 20 myśliwców. Wtedy jednak upomniało się o pomoc lotnictwo armii. Przed bitwą nad Sommą w Royal Flying Corps brakowało aż dwunastu dywizjonów i marynarka musiała oddać mu swoje Sopwithy, do połowy września aż 62 maszyny. Pod koniec sierpnia 3 Skrzydło miało w Luxeuil tylko 22 samoloty gotowe do lotu. Na większe naloty nie było go stać aż do jesieni.

Nalot na Müllheim

Pierwsza wspólna wyprawa była więc skromna. Jones wymienia trzy samoloty marynarki z Luxeuil i sześć francuskich. Według opracowań opartych na dokumentach skrzydła wystartowały około 4.30 rano. Francuzi wysłali cztery Farmany, jednego Sopwitha i jednego Nieuporta. Brytyjczycy dwa Sopwithy w wersji bombowej, które pilotowali porucznik C. B. Dalison i podporucznik J. A. Glen, oraz jednego Sopwitha w wersji myśliwskiej. Glen i pilot myśliwca, Potter, byli Kanadyjczykami, jak wielu lotników brytyjskiej marynarki.

Celem były magazyny benzyny i koszary w miejscowości, którą brytyjskie źródła zapisują jako Mülheim. Chodzi najpewniej o Müllheim w Badenii, niewielkie miasto na prawym brzegu Renu, około 25 kilometrów na wschód od Miluzy. Francuscy lotnicy bombardowali je już wcześniej, między innymi w czerwcu 1916 roku. Samoloty zrzuciły w sumie 24 bomby 50-funtowe i 12 bomb 65-funtowych. Glen meldował, że mimo mgły widział wybuchy swoich bomb, najwyraźniej na celu, i że zaraz po przekroczeniu linii frontu, między Miluzą a Müllheim, ostrzelała go gwałtownie niemiecka artyleria przeciwlotnicza, ale nie trafiła. Wyprawa straciła jeden francuski samolot, który spadł po niemieckiej stronie frontu. Rzeczywiste skutki nalotu nie są znane.

Ten sam dzień nad Sommą

Określenie „pierwsze wspólne operacje” trzeba rozumieć wąsko. Lotnicy obu krajów współpracowali już wcześniej, a od 1 lipca nad Sommą Brytyjczycy i Francuzi walczyli ramię w ramię, choć ich lotnictwo podlegało osobnym dowództwom. Tego samego dnia, 30 lipca, brytyjski XIII Korpus atakował razem z Francuzami Guillemont i pozycje na południe od wsi. Gęsta mgła do około dziesiątej rano uniemożliwiła lotnikom 9 Dywizjonu jakąkolwiek pomoc piechocie, a atak skończył się niepowodzeniem. Po południu nad frontem 4 Armii Brytyjczycy spotkali więcej niemieckich samolotów niż kiedykolwiek od początku bitwy i walki w powietrzu trwały bez przerwy. Na bombowce 27 Dywizjonu, które atakowały węzeł kolejowy w Épehy, Niemcy rzucili się w drodze tam i z powrotem, zestrzeliwując dwa z ośmiu. Wyprawa z Luxeuil była natomiast pierwszym nalotem, w którym Brytyjczycy i Francuzi polecieli w jednej formacji na wspólnie wybrany cel w Niemczech.

Na prawdziwy sprawdzian brytyjsko-francuskie bombowce z Luxeuil musiały poczekać do jesieni. 12 października 1916 roku 15 bombowców i 6 myśliwców marynarki oraz 16 bombowców francuskich zaatakowało zakłady Mausera w Oberndorfie nad Neckarem. Niemieckie myśliwce zestrzeliły wtedy według Jonesa sześć samolotów francuskich i trzy brytyjskie.