Rosjanie ostrzeliwują Trapezunt

Rankiem 17 listopada 1914 roku główne siły rosyjskiej Floty Czarnomorskiej pojawiły się przed Trapezuntem, dzisiejszym Trabzonem, na północnym wybrzeżu Anatolii, i ostrzelały port. Była to pierwsza duża wyprawa rosyjskiej floty przeciw wybrzeżu tureckiemu od ataku okrętów osmańskich na rosyjskie porty pod koniec października.

Flota wyszła z Sewastopola 15 listopada pod flagą dowódcy Floty Czarnomorskiej, admirała Andrieja Eberhardta. Tworzyło ją pięć starych pancerników: Jewstafij, Ioann Złatoust, Pantielejmon, Tri Swiatitiela i Rostisław, a także trzy krążowniki i kilkanaście niszczycieli. Towarzyszyły im dwa stawiacze min. Wybór celu nie był przypadkowy. Do Erzurum i walczącej na Kaukazie osmańskiej 3 Armii nie prowadziła żadna linia kolejowa, a znaczną część zaopatrzenia dowożono statkami wzdłuż wybrzeża do Trapezuntu i stamtąd drogą w głąb lądu. W tym samym czasie rosyjskie wojska kończyły nieudaną ofensywę w stronę Erzurum.

Według źródeł tureckich ostrzał rozpoczął się około 8 rano i trwał mniej więcej półtorej godziny. Część źródeł podaje, że strzelał głównie Rostisław, osłaniany przez pozostałe pancerniki. Pociski trafiły w urządzenia portowe, dźwigi i wojskowe barki, a także w budynki w mieście. Według tureckich wykazów poważnie uszkodzone zostały trzy budynki urzędowe i kilkanaście prywatnych. Liczba zabitych różni się w źródłach, od kilku do kilkudziesięciu osób.

W nocy z 17 na 18 listopada stawiacze min Konstantin i Ksenia, pod osłoną floty, postawiły zagrodę minową przed Trapezuntem. Według rosyjskich opracowań w czasie wyprawy rzucono łącznie około 400 min, także przed innymi portami anatolijskiego wybrzeża, między innymi przed Samsunem. Rosjanie chcieli w ten sposób utrudnić turecką żeglugę przybrzeżną, od której zależało zaopatrzenie frontu kaukaskiego.

Wiadomość o ostrzale szybko dotarła do Konstantynopola. Dowódca floty osmańskiej, niemiecki admirał Wilhelm Souchon, postanowił przechwycić Rosjan w drodze powrotnej do Sewastopola. Jeszcze 17 listopada wyprowadził z Bosforu krążownik liniowy Yavuz Sultan Selim, dawny Goeben, i krążownik Midilli, dawny Breslau. Trapezunt był w kolejnych miesiącach jeszcze wielokrotnie ostrzeliwany z morza. Rosjanie zajęli go dopiero w kwietniu 1916 roku.