Zatonięcie krążownika Friedrich Carl

W nocy 17 listopada 1914 roku niemiecki krążownik pancerny Friedrich Carl wszedł na dwie rosyjskie miny około 33 mil morskich na zachód od Kłajpedy, po niemiecku Memel, i po kilku godzinach zatonął w zimnych wodach Morza Bałtyckiego. Większość załogi zdołano uratować.

Friedrich Carl należał do typu Prinz Adalbert i wszedł do służby w 1903 roku. Był uzbrojony w cztery działa kalibru 21 cm i dziesięć dział kalibru 15 cm, a jego załoga liczyła blisko 600 ludzi. Pod koniec sierpnia 1914 roku przywrócono go do czynnej służby i uczyniono okrętem flagowym niemieckich krążowników na Bałtyku, którymi dowodził kontradmirał Ehler Behring. Wieczorem 16 listopada krążownik wyszedł w morze, by wziąć udział w operacji przeciw rosyjskiemu portowi w Lipawie, który Niemcy chcieli zablokować, zanim zaczną z niego korzystać brytyjskie okręty podwodne.

Dwie miny

O 1.46 krążownik wszedł na pierwszą minę. Na pokładzie początkowo sądzono, że krążownik został storpedowany przez okręt podwodny, i dowódca polecił płynąć dalej pełną szybkością, by uniknąć kolejnego trafienia. Jedenaście minut później, o 1.57, przy lewej burcie w części rufowej wybuchła druga mina. Ster zablokował się, a woda wdzierała się do kadłuba szybciej, niż pompy mogły ją usuwać. Okręt powoli tonął.

Miny pochodziły z zagród postawionych na przełomie października i listopada przez rosyjskie niszczyciele, które w kilku wypadach zaminowały wody na zachód i południowy zachód od Kłajpedy. Słabsza od niemieckiej rosyjska Flota Bałtycka unikała otwartej walki, ale stawiała takie zagrody ofensywne na szlakach używanych przez nieprzyjaciela.

Ratunek załogi

Załoga przez kilka godzin walczyła o utrzymanie okrętu na powierzchni. Dzięki temu zdążył nadpłynąć krążownik lekki Augsburg, który około 6.00 rozpoczął zdejmowanie ludzi. Kilkanaście minut później wydano rozkaz opuszczenia okrętu. Około 7.15 Friedrich Carl przewrócił się do góry dnem i zatonął. Zginęło siedmiu lub ośmiu marynarzy, według części źródeł w przedziale rufowej wyrzutni torpedowej, w pobliżu miejsca wybuchu.

Utrata krążownika nie przerwała operacji. Tego samego dnia inne niemieckie okręty ostrzelały Lipawę i zatopiły w wejściach do portu statki blokujące. Behring przeniósł się na Augsburga, a na miejsce zatopionego okrętu na Bałtyk skierowano bliźniaczy Prinz Adalbert. 4 listopada na własnych minach u ujścia Jade zatonął inny niemiecki krążownik pancerny, Yorck. Dwie takie straty w ciągu niespełna dwóch tygodni pokazały, jak groźną bronią na płytkich wodach Morza Północnego i Bałtyku stały się miny morskie.