Rząd Czarnogóry zarządza mobilizację

26 lipca 1914 roku rząd Królestwa Czarnogóry zarządził mobilizację armii. Decyzja zapadła dzień po tym, jak Austro-Węgry zerwały stosunki dyplomatyczne z Serbią. Małe górskie państwo ze stolicą w Cetynii opowiedziało się w ten sposób po stronie swojego serbskiego sąsiada.

Czarnogórę i Serbię łączyło wiele: wspólny język, prawosławie i poczucie przynależności do narodu serbskiego. Oba państwa walczyły razem w Lidze Bałkańskiej podczas wojen bałkańskich w latach 1912–1913. Łączyły je także więzy dynastyczne: król Serbii Piotr I był wdowcem po Zorce, córce czarnogórskiego władcy, a regent Aleksander był jego wnukiem.

Król Mikołaj I Petrowić-Niegosz nie od początku był zdecydowany na wojnę. Jeszcze w połowie lipca zapewniał rosyjskiego wysłannika, że Czarnogórcy nie zaatakują, dopóki Austriacy nie wkroczą na ich terytorium. Kraj był wyczerpany niedawnymi wojnami, a jego armia miała charakter raczej pospolitego ruszenia niż nowoczesnego wojska. Nastroje społeczne były jednak jednoznacznie proserbskie i pozostanie na uboczu okazało się politycznie niemożliwe.

Mobilizacja objęła według szacunków od 45 do 50 tysięcy ludzi. Armia cierpiała na braki artylerii, amunicji i zaopatrzenia, dlatego w dużej mierze zależała od pomocy Serbii i Rosji. Wkrótce szefem sztabu czarnogórskiej armii został serbski generał Božidar Janković, a jednym z głównych dowódców był Janko Vukotić. Oba państwa miały walczyć w ścisłym porozumieniu.

Czarnogóra graniczyła z Austro-Węgrami, a jej góry wznosiły się nad Zatoką Kotorską, gdzie mieściła się ważna baza austro-węgierskiej floty. Na początku sierpnia 1914 roku kraj formalnie wypowiedział monarchii wojnę. Mobilizacja z 26 lipca była pierwszym krokiem na tej drodze. Dla Czarnogóry skończyła się ona tragicznie: w styczniu 1916 roku kraj został zajęty przez wojska austro-węgierskie.