Teófilo Braga prezydentem Portugalii

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 28 maja 1915 roku, że nowym prezydentem Portugalii został Teófilo Braga. Według portugalskich źródeł, w tym oficjalnej strony prezydentury, Kongres, czyli połączone izby parlamentu, wybrał go na posiedzeniu 29 maja. Zebrał się on ponownie 27 maja, po raz pierwszy od upadku dyktatury generała Pimenty de Castro, i najpierw przyjął rezygnację dotychczasowego prezydenta Manuela de Arriagi, a potem przystąpił do głosowania. Braga otrzymał 98 głosów. Jeden głos padł na Duartego Leitego, a trzy karty były puste. Zgodnie z konstytucją z 1911 roku nowy prezydent miał jedynie dokończyć kadencję poprzednika, która upływała w październiku 1915 roku.

Uczony z Azorów

Braga miał 72 lata. Urodził się w 1843 roku w Ponta Delgada na wyspie São Miguel na Azorach. Był poetą, filologiem i historykiem literatury portugalskiej, od lat 70. XIX wieku profesorem w Lizbonie i jednym z najważniejszych w kraju propagatorów pozytywizmu Auguste’a Comte’a. Do ruchu republikańskiego należał od młodości, a w 1891 roku był jednym z autorów programu Portugalskiej Partii Republikańskiej. Po obaleniu monarchii 5 października 1910 roku stanął na czele rządu tymczasowego. Do wyboru pierwszego prezydenta w sierpniu 1911 roku był w praktyce głową państwa.

Wybór Bragi był rozwiązaniem przejściowym. Uczony nie kierował żadnym stronnictwem, a wśród republikanów cieszył się autorytetem jako jeden z ojców ruchu. Odpowiadało to zwycięzcom majowego powstania z Partii Demokratycznej Afonso Costy, którzy dominowali w Kongresie. Republikanie umiarkowani, ewolucjoniści Antónia José de Almeidy, nie wzięli udziału w obradach. W przemówieniu po wyborze Braga skrytykował rządy generała Pimenty de Castro jako dyktaturę. Uważał, że prezydent powinien jedynie czuwać nad pracą parlamentu, a nie wtrącać się w politykę, jak robił to jego poprzednik.

Prezydent w tramwaju

Nowy prezydent był wdowcem. Jego żona i troje dzieci zmarli przed nim. Żył skromnie i nie przywiązywał wagi do honorów. Według wspomnień współczesnych nawet jako głowa państwa jeździł po Lizbonie tramwajem, z parasolem pod pachą. Jego prezydentura nie zaczęła się spokojnie. Desygnowany na premiera João Chagas leżał ranny w szpitalu, a rząd prowadził tymczasowo José de Castro, który w czerwcu objął urząd na stałe. 13 czerwca odbyły się wybory parlamentarne, w których zdecydowanie zwyciężyli demokraci.

Braga pełnił urząd tylko przez kilka miesięcy. W sierpniu 1915 roku Kongres wybrał na pełną kadencję Bernardina Machado, który 5 października przejął obowiązki prezydenta. Braga wycofał się z polityki i zmarł w Lizbonie w styczniu 1924 roku.