TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Utworzenie Rady Sił Powietrznych

Kategoria:
Wojsko
Data:
21 grudnia 1917
Autor:
Natalia
Tagi:
Wielka Brytania, lotnictwo, Royal Flying Corps, Royal Naval Air Service

21 grudnia 1917 roku w Pałacu Buckingham król Jerzy V na posiedzeniu Tajnej Rady wydał rozporządzenie (Order in Council) o składzie Rady Sił Powietrznych (Air Council). Było to wykonanie ustawy o siłach powietrznych, która trzy tygodnie wcześniej otrzymała sankcję królewską. Jej ósmy artykuł stanowił, że do zarządzania sprawami sił powietrznych i powietrznej obrony królestwa powstanie rada z jednym z sekretarzy stanu jako przewodniczącym, a resztę jej składu i dzień jej utworzenia określi król rozporządzeniem. Tekst ogłosiła tego samego dnia „London Gazette”.

Skład i podział pracy

Według rozporządzenia w Radzie mieli zasiadać: sekretarz stanu jako przewodniczący, szef sztabu lotnictwa, jego zastępca, generalny mistrz personelu, generalny kontroler wyposażenia, dyrektor generalny produkcji lotniczej w ministerstwie amunicji, administrator robót i budynków, parlamentarny podsekretarz stanu oraz dwaj członkowie dodatkowi. Sekretarz stanu odpowiadał przed królem i parlamentem za całą jej pracę. Szef sztabu lotnictwa, generalny mistrz personelu i generalny kontroler wyposażenia mieli zarządzać organizacją, rozmieszczeniem, personelem, uzbrojeniem i zaopatrzeniem sił powietrznych, podsekretarz stanu finansami, kontraktami i gruntami, a administrator lotniskami i budynkami. Do ważności decyzji wystarczało trzech członków Rady. Dzień, od którego Rada miała zacząć działać, rozporządzenie zostawiało do ustalenia później.

Ludzie

Przewodniczącym Rady, czyli pierwszym ministrem lotnictwa, miał zostać lord Rothermere, prasowy potentat i brat lorda Northcliffe’a, wyznaczony już w listopadzie. Najtrudniej było obsadzić stanowisko szefa sztabu lotnictwa. Naturalnym kandydatem był generał major Hugh Trenchard, od 1915 roku dowódca Royal Flying Corps we Francji. Trenchard przeciwny był wcześniej łączeniu lotnictwa armii i floty, bo obawiał się, że osłabi to wsparcie dla wojsk na froncie. Wezwany z Francji, 16 grudnia rano przepłynął kanał na niszczycielu i po południu spotkał się z Rothermere’em. Gdy usłyszał, że jego poparcie przyda się ministrowi w prasowej kampanii przeciw marszałkowi Douglasowi Haigowi i szefowi Imperialnego Sztabu Generalnego Williamowi Robertsonowi, odmówił. Rothermere i Northcliffe przez kilkanaście godzin przekonywali go, grożąc, że odmowę wykorzystają przeciw Haigowi. Trenchard w końcu ustąpił, pod warunkiem że najpierw porozmawia z Haigiem, i po tej rozmowie przyjął stanowisko.

W Radzie zasiedli też między innymi generał David Henderson, pierwszy dowódca Royal Flying Corps, jako wiceprzewodniczący, dawny kontradmirał Mark Kerr jako zastępca szefa sztabu, komodor Godfrey Paine, dotąd odpowiedzialny w Admiralicji za lotnictwo morskie, jako generalny mistrz personelu, generał Sefton Brancker jako kontroler wyposażenia i przemysłowiec William Weir z ministerstwa amunicji. Podsekretarzem stanu został major John Baird, który w listopadzie przeprowadził ustawę przez Izbę Gmin. W Radzie usiedli więc obok siebie oficerowie armii i marynarki, dotąd rywalizujących o samoloty, silniki i ludzi.

Co dalej

2 stycznia 1918 roku Rothermere złożył przysięgę jako sekretarz stanu, a kolejne rozporządzenie wyznaczyło dzień utworzenia Rady na 3 stycznia. Tego dnia Rada przejęła zadania Rady Lotniczej i zaczęło działać Ministerstwo Lotnictwa, ulokowane w londyńskim hotelu Cecil przy Strandzie. Trenchard objął pracę w ministerstwie 18 stycznia, po przekazaniu dowództwa we Francji generałowi Johnowi Salmondowi. Współpraca z Rothermere’em szybko się popsuła i obaj odeszli w kwietniu 1918 roku. Rada przygotowała jednak połączenie Royal Flying Corps i Royal Naval Air Service, z którego 1 kwietnia 1918 roku powstały Królewskie Siły Powietrzne, Royal Air Force. Kierowała brytyjskim lotnictwem wojskowym do 1964 roku.